Żołądek wątroba i trzustka

Omówimy dzisiaj trzy organy wewnętrzne – żołądek, wątrobę i trzustkę, elementy układu pokarmowego, które są ze sobą ściśle powiązane.

Żołądek jest chyba najbardziej rozpoznawalnym organem układu pokarmowego. Oczywiście charakterystyczną cechą żołądka jest zmienność jego kształtu i położenia, które możemy określić jedynie z grubsza. Kiedy stoimy, żołądek ma kształt haka z ramieniem zstępującym i wstępującym. Wyróżnić możemy cztery podstawowe funkcje żołądka: rozdrabnianie pokarmu, wyjaławianie pokarmu, trawienie białek i trawienie cukrów. Rozdrabnianie pokarmów odbywa się zarówno poprzez procesy chemiczne jak i mechaniczne za pomocą ruchów mięśni. Znacznie istotniejsze jest jednak to co w żołądku jest wytwarzane i właśnie to decyduje o jego wyjątkowości. Treść żołądkowa to mieszanina dostarczonego do niego pokarmu z enzymami trawiennymi i kwasem solnym, który jest silnie żrący i ma za zadanie z jednej strony wyjałowienie pokarmu przez zniszczenie wszystkich nieprzystosowanych drobnoustrojów czy pasożytów a z drugiej, aktywowanie działających tylko w bardzo silnie kwasowym środowisku. Kwas solny hamuje trawienie cukrów, które odbywa się od pierwszego kontaktu pokarmu ze śliną gdyż kwasowe pH wyłącza odpowiedzialne za to enzymy. Z punktu widzenia anatomii ten narząd można podzielić na główne części: dno (najbliżej przełyku), trzon i część odźwiernikową. Miejsce przejścia przełyku w żołądek nazywamy wpustem, natomiast analogiczny otwór łączący jamę żołądka z dwunastnicą nosi nazwę odźwiernika. Silna kwasowość treści żołądkowej powoduje, że wydostanie się jej poza żołądek poprzez perforację jego ściany jest sytuacją bezpośrednio zagrażającą życiu. Nawet kontakt kwasu solnego ze ścianami samego żołądka jest bardzo szkodliwy. Dlatego wytworzyła się w nim potężna warstwa ochronna: śluzowo-alkaliczna błona stanowiąca barierę nieprzekraczalną dla kwasu solnego. pH w żołądku wynosi około 1,5 lecz przy komórkach nabłonka żołądka, zaraz za błoną śluzową, jest to już neutralne dla organizmu 7. Jak nie trudno zgadnąć, wszelkie problemy z tworzeniem się błony śluzowej prowadzące do niewłaściwej ochrony ścian żołądka mogą prowadzić do bardzo poważnych problemów. Dwie ściany żołądka – przednia i tylna, przechodzą jedna w drugą wzdłuż bocznych brzegów zwanych krzywiznami: większej – wypukłej i skierowanej w lewo oraz mniejszej – wklęsłej i skierowanej w prawo i do tyłu. Podobnie jak inne części przewodu pokarmowego, jego ściana składa się z trzech warstw: błony śluzowej (najbardziej wewnętrznej), mięśniówki i błony surowiczej (najbardziej na zewnątrz). Sąsiadami żołądka jest wiele ważnych narządów jamy brzusznej. Od przodu jest to wątroba, natomiast z tyłu: śledziona, lewa nerka i nadnercze, trzustka oraz okrężnica poprzeczna. Procesy chorobowe dotyczące tych narządów mogą oddziaływać na żołądek, chociaż częściej zdarza się sytuacja odwrotna, kiedy na przykład wrzód żołądka drąży do trzustki. Żołądek (łac. gaster) jest narządem układu pokarmowego położonym w lewym podżebrzu i w środkowym nadbrzuszu. Składa się on z części wpustowej, dna, trzonu i części odźwiernikowej. W żołądku zachodzi trawienie białek wchodzących w skład spożywanego pokarmu. Wydzielany przez żołądek sok żołądkowy zawiera enzymy trawienne: podpuszczkę i pepsynę, które są aktywowane przez kwas solny (także wydzielany przez żołądek). Główną funkcją żołądka jest trawienie i transport pożywienia (funkcja mechaniczna i chemiczna). Po przyjęciu pokarmu czynność skurczowa żołądka umożliwia mieszanie, rozdrabnianie i w końcu przesuwanie małych porcji treści pokarmowej do jelita cienkiego. Pokarm zostaje rozbity na miazgę pokarmową i przesycony sokiem żołądkowym. Głównymi składnikami tego soku są wspomniane już kwas solny i pepsyna. Taka “zabójcza” (na szczęście tylko dla bakterii) mieszanka skutecznie przygotowuje pokarm przed dalszą obróbką w dwunastnicy, jelicie czczym i krętym. Dwunastnica jest narządem leżącym pozaotrzewnowo, w którym zachodzi kolejny etap trawienia i absorpcji składników pokarmowych. Zawartość dwunastnicy ma odczyn zasadowy. U człowieka jest narządem wychodzącym z żołądka, stanowi pierwszy odcinek jelita cienkiego. Do dwunastnicy uchodzi przewód żółciowy wspólny i przewód trzustkowy w miejscu zwanym brodawką Vatera. Dzięki skurczom silnych mięśni ścian żołądka pokarm jest dokładnie mieszany z sokami trawiennymi. Komórki dna żołądka wytwarzają kwas solny, który zakwasza środowisko, dezynfekuje pokarm i denaturuje białka trawione później przez pepsynę, produkowaną przez inne komórki w dnie żołądka. U ptaków występuje tzw. żołądek mięśniowy, w którym roślinny pokarm jest rozdrabniany za pomocą wcześniej połkniętych kamieni. Najbardziej rozbudowane żołądki występują u przeżuwaczy. Są czterokomorowe, zawierają: żwacz, czepiec, księgi i trawieniec. Wstępnie roztarty pokarm trafia z jamy gębowej do żwacza, ulega trawieniu dzięki enzymom produkowanym przez liczne bakterie i pierwotniaki. Następnie wraca do jamy gębowej i jest jeszcze raz rozcierany, po czym przechodzi do czepca. Tam zostaje dokładnie roztarty i wędruje do ksiąg, gdzie jest zagęszczony. Wraz z licznymi mikroorganizmami trafia do trawieńca i tam jest trawiony przy udziale enzymów produkowanych przez komórki ścian żołądka. Patrząc na żołądek po otworzeniu jamy brzusznej człowieka zobaczylibyśmy po prostu całkiem spory worek mięśni. Jego długość to zazwyczaj 25-30 centymetrów a szerokość waha się pomiędzy 12 i 14 centymetrami. Pojemność zależy od tego czy znajduje się w nim jakieś jedzenie. Jeśli tak to naturalnie rozciąga się. Możemy to odczuć po większym posiłku. Niemniej jego przeciętna pojemność określana jest na 1-3 litrów. Ma dość nietypowy jak na struktury naszego ciała hakowaty kształt lecz nie jest to jeszcze nic nadzwyczajnego.
Zajrzyj także:
żołądek
leki na żołądek
wątroba
trzustka

Jak wiadomo wątroba to wielofunkcyjny gruczoł obecny u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt. Stanowi część układu pokarmowego położony wewnątrzotrzewnowo. U większości zwierząt dzieli się na dwa płaty. U człowieka jej masa wynosi ok. 1500–1700 g u dorosłego mężczyzny, a u kobiety 1300–1500 g. Masa przyżyciowa jest o 500–800 g wyższa, ze względu na zawartą w niej krew. Wątroba jest jednym z narządów, bez których nie można żyć. Dlatego istotne jest, aby dbać o nią i nie dopuścić do uszkodzeń, a w razie wystąpienia takowych należy wiedzieć jak się zachować. Wątroba jest nieunerwiona, dlatego mimo uszkodzeń i zmian chorobowych nie boli. Niezwykle istotne jest, aby rozpoznać inne objawy sugerujące uszkodzenie wątroby – choroby wątroby mogą rozwijać się przez wiele lat nie dając o sobie znaku istnienia. Choroby wątroby – do przyczyn uszkodzenia wątroby zaliczamy przede wszystkim problemy z drogami żółciowymi, które mogą być zarówno wrodzone, jak i nabyte, a także część chorób, które w przebiegu występują z zaburzoną przemianą materii i produkcją substancji, które mogą wpłynąć na uszkodzenie wątroby. Inną przyczyną wywołującą zmiany chorobowe wątroby mogą być problemy z miąższem wątroby, takie jak na przykład zapalenia wirusowe o charakterze przewlekłym i ostrym. Wątroba ulega uszkodzeniu także w przypadku wystąpienia marskości wątroby czy też ostrej martwicy wywołanej zatruciami bądź zakażeniami. Najbardziej niebezpieczne dla tego organu oraz dróg żółciowych są nowotwory, które oczywiście w zależności od stadium, mogą nieodwracalnie uszkodzić wątrobę oraz jej zdolności regeneracji. Jednakże ten podział nie odpowiada rzeczywistej anatomii wątroby, która posiada budowę segmentarną. Gruczoł ten składa się z 2 płatów i 8 segmentów. Granicą między płatami nie jest jednak więzadło sierpowate, ale linia przebiegająca od pęcherzyka żółciowego do żyły głównej dolnej (linia Cantliego). Rzeczywista granica między lewym i prawym płatem przebiega na prawo od więzadła sierpowatego. Każdy płat składa się z czterech segmentów. Podstawą segmentarnego podziału wątroby jest przebieg rozgałęzień żyły wrotnej, którym towarzyszą gałęzie tętnicy wątrobowej i przewodów żółciowych. Segmentem jest część miąższu wątroby zawierająca określoną gałąź żyły wrotnej, tętnicy wątrobowej i przewodu żółciowego. Segmenty i płaty wątroby oddzielone są od siebie przegrodami łącznotkankowymi. Segmentarne i płatowe układy naczyń i przewodów żółciowych nie wykazują na ogół wzajemnych połączeń. Wyjątek stanowią gałęzie żył wątrobowych. Podstawową jednostką anatomiczną wątroby jest zrazik, a czynnościową gronko. Zacznijmy więc od chorób jakie mogą dotknąć twoją wątrobę. Wątroba to organ, który na szczęście szybko się regeneruje, niemniej bywają choroby, które prowadzą do jej nieodwracalnych uszkodzeń mających wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. Warto, więc dbać o wątrobę, aby uniknąć późniejszych, przykrych konsekwencji. Zdarzają się przypadki, że po przebyciu jednej z chorób, które dotykają wątrobę, człowiek może zupełnie normalnie funkcjonować, nawet, jeśli w przebiegu choroby utracił połowę jej naturalnej wielkości. Jest to dowód na to, że zdolności jej regeneracji są naprawdę niezwykłe.

Trzustka to narząd gruczołowy położony w nadbrzuszu, poprzecznie, za żołądkiem. Składa się z głowy, trzonu i ogona, ma strukturę płatowo-zrazikową. Waży od 60 do 125 gramów, jednak przeważająca część jej masy nie jest gruczołem dokrewnym; nie produkuje hormonów, lecz soki trawienne, które są odprowadzane do przewodu pokarmowego, ściślej mówiąc – do dwunastnicy. Dziennie narząd ten wytwarza 1200-1500 ml soku trzustkowego, zawierającego enzymy trawiące cukry, białka i tłuszcz. Ta czynność trzustki to jej funkcja egzokrynna, czyli wydzielanie zewnętrzne. W miąższu trzustki biegną dwa większe przewody wyprowadzające sok trzustkowy. Jest to przewód trzustkowy i przewód trzustkowy dodatkowy utworzone z połączenia mniejszych przewodzików. Większy przewód trzustkowy (przewód Wirsunga) biegnie przez cały miąższ rozpoczynając się w ogonie trzustki. Docierając do głowy przebija jej miąższ i ulega połączeniu z przewodem żółciowym wspólnym uchodzącym na brodawce większej dwunastnicy. Mniejszy i krótszy przewód trzustkowy dodatkowy odchodzi w głowie trzustki od głównego przewodu trzustkowego, który po opuszczeniu głowy trzustki uchodzi na brodawce mniejszej dwunastnicy. Jednak jego przebieg bywa zmienny. Nadużywanie alkoholu, zbyt tłuste i nadmiernie obfite posiłki, kamienie żółciowe, niedrożność przewodu żółciowego, zakażenia wirusowe oraz duże uszkodzenia jamy brzusznej. Mogą być też przyczyny metaboliczne, związane ze stosowaniem niektórych leków, z bulimią i jadłowstrętem psychicznym. Czasami schorzeniem jest ostre zapalenie trzustki Charakterystycznymi objawami ostrego zapalenia trzustki są bardzo silne, często promieniujące bóle brzucha i wysoka temperatura. Może również pojawiać się wzdęcie, któremu towarzyszy zatrzymanie stolca. Dalsza część objawów może przypominać np. grypę, z charakterystycznymi dla niej bólami mięśni i dreszczami. Leczenie ostrego zapalenia trzustki. Nadużycie alkoholu i kamica żółciowa. Przewód trzustkowy uchodzi do dwunastnicy wspólnie z przewodem żółciowym. Zatkanie ujścia przez kamień powoduje zarzucanie żółci do trzustki, która zaczyna sama trawić się od środka. Rzadziej przyczyną OZT mogą być: nowotwory trzustki i dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zabiegi chirurgiczne oraz endoskopie. OZT sprzyjają: cukrzyca, zaburzenia stężenia tłuszczów we krwi oraz zakażenia wirusowe, bakteryjne i pasożytnicze. Musi być wielokierunkowe, obejmować monitorowanie czynności serca oraz nerek, poza tym ważne jest kontrolowanie prawidłowych parametrów biochemicznych krwi, np. wzrost poziomu cukru, spadek p. wapnia, w skrajnych przypadkach (anemia) krew się przetacza. Należy pamiętać, iż choroba ta wiąże się z bardzo silnie odczuwanym bólem, więc niezbędnym jest podanie środków przeciwbólowych (z wykluczeniem morfiny). Następnym krokiem w opiece nad chorym w szpitalu jest wdrażanie antybiotykoterapii, która ma na celu uniknięcie zakażenia. Niesamowicie ważne jest również odżywianie podczas choroby, która powoduje szybkie zużywanie zapasów tzw. stan hiperkatabolizmu, który prowadzi do gwałtownego ubytku masy ciała, zużycia zapasów tłuszczu i białka. U chorych na ciężkie OZT stosuje się całkowite żywienie pozajelitowe lub całkowite żywienie dojelitowe. Wśród możliwych przyczyn zapalenia trzustki najczęściej, bo aż w 80 proc. przypadków, wymienia się kamicę żółciową oraz długotrwałe spożywanie alkoholu. Ale chorobę mogą też wywołać niektóre leki. Zdarza się, że występuje również przy nowotworach trzustki i dróg żółciowych, a także z niektórymi chorobami metabolicznymi, zakażeniami wirusowymi i bakteryjnymi. W większości przypadków, podobnie jak na ostre – alkoholizm. Inne to kamica i stan zapalny dróg żółciowych, nadczynność przytarczyc, zaburzenia gospodarki tłuszczowej przebiegające z wysokim poziomem cholesterolu i triglicerydów, dziedziczna choroba, zwana mukowiscydozą, niedobór białka w pożywieniu oraz zwężenie przewodu trzustkowego. Przewlekły proces zapalny może być następstwem wcześniej przebytego ostrego zapalenia trzustki. Leczenie prowadzone jest w warunkach szpitalnych: pacjenta pozostającego na ścisłej diecie chroni się przed bólem, hamuje wydzielanie soku żołądkowego i trzustkowego, zapobiegawczo podaje antybiotyki. W ciężkich przypadkach stosuje się leczenie operacyjne polegające głównie na usunięciu martwej części trzustki. Zapobieganie chorobie to przede wszystkim wczesne leczenie kamicy żółciowej i nienadużywanie alkoholu. Trzustka (łac. pancreas) jest gruczołem zarówno wewnątrz- jak i zewnątrzwydzielniczym położonym w przestrzeni zaotrzewnowej jamy brzusznej. Jej długość nie przekracza 20 cm, a wysokość 5 cm. Ma podłużny kształt, nieco haczykowato zakrzywiony. Trzustka znajduje się w górnej części jamy brzusznej, do przodu od kręgosłupa na wysokości L1-2. Jej ułożenie jest poprzeczne do osi ciała, większą częścią (trzon i ogon) leży po stronie lewej. W budowie zewnętrznej można wyróżnić podział na głowę, trzon i ogon.

Piastprazol – inhibitor pompy protonowej dostępny bez recepty

Piastprazol jak wiadomo, to lek z grupy inhibitorów pompy protonowej, zawierający omeprazol w dawce 20 mg. Piastprazol kupisz w aptece internetowej. Piastprazol służy do krótkotrwałego leczenia objawów refluksu żołądkowo-przełykowego (np. zgaga, zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej) u dorosłych. 

Piastprazol

Piastprazol nabędziesz w aptece internetowej. Pompy protonowe to integralne białka błonowe, zdolne do transportu protonów (jonów wodorowych H+) przez błony biologiczne przeciwnie do ich gradientu stężenia. Proces transportu jest procesem wymagającym energii. Pompa protonowa jest strukturą odpowiadającą za przemieszczanie jonów wodorowych (protonów). Występuje ona w całym ustroju człowieka w tym w żołądku gdzie zlokalizowana jest w tzw. komórkach okładzinowych. Działająca w nich pompa protonowa powoduje przemieszczenie jonów wodorowych do wnętrza żołądka co prowadzi do zwiększenia ilości kwasu solnego w żołądku a tym samym kwaśności soku żołądkowego. Pracę tej pompy blokują związki określane jako inhibitory pompy protonowej. Omeprazol należy do leków z grupy inhibitorów pompy protonowej. Jego działanie polega na hamowaniu pracy pompy protonowej znajdującej się w komórkach okładzinowych błony śluzowej żołądka, odpowiedzialnej za produkcje kwasu żołądkowego. Ograniczając wydzielanie kwasów żołądkowych , omeprazol likwiduje bezpośrednią przyczynę zgagi.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na omeprazol, podstawione benzoimidazole lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu. Omeprazolu, podobnie jak innych leków z grupy inhibitorów pompy protonowej, nie należy podawać jednocześnie z nelfinawirem.  Omeprazol jest pochodną benzimidazolu. Jego działanie polega na nieodwracalnym blokowaniu grupy cystynowej pompy protonowej (K+/H+ ATP-aza) komórek okładzinowych żołądka. Efektem tego jest zmniejszenie wydzielania do światła żołądka jonów wodorowych, co powoduje zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego.

Omeprazol działa również bakteriobójczo i bakteriostatycznie na Helicobacter pylori in vitro, poprzez hamowanie aktywności ureazy bakteryjnej. Podczas długotrwałego leczenia omeprazolem (jak i innymi inhibitorami pompy protonowej) obserwuje się zwiększenie liczby bakterii fizjologicznie występujących w świetle przewodu pokarmowego oraz obserwuje się zwiększone ryzyko zakażeń bakteriami Salmonella i Campylobacter. Nie wpływa na wydzielanie pepsyny i czynnika wewnętrznego ani opróżnianie żołądka.

Skład: Substancja czynna to 20 mg omeprazolu w jednej kapsułce, substancje pomocnicze: wypełnienie kapsułki – sacharoza, ziarenka (zawierające skrobię kukurydzianą i sacharozę), sodu laurysiarczan, disodu fosforan bezwodny, mannitol, hypromeloza, makrogol 6000, talk, polisorbat 80, tytanu dwutlenek (E 171) i kwasu metakrylowego i etylu akrylu kopolimer (1:1), dyspersja 30%. Otoczka kapsułki składa się z żelatyny, żółcieni chinolinowej (E104) i dwutlenku tytanu(E 171).  Omeprazol (omeprazole) – organiczny związek chemiczny, lek z grupy inhibitorów pompy protonowej, zmniejszający wydzielanie do światła żołądka jonów wodorowych. Jest stosowany głównie w terapii choroby wrzodowej. Omeprazol zmniejsza wydzielanie jonów wodorowych do światła żołądka, przez co redukuje podstawowe i stymulowane wydzielanie żołądkowe; nie działa na receptory cholinergiczne i histaminowe, nie wpływa na wydzielanie pepsyny ani opróżnianie żołądka. Działanie omeprazolu rozpoczyna się ok. 60 min po podaniu p.o. i utrzymuje się przez 72 h. Ponieważ omeprazol podany p.o. jest rozkładany przez sok żołądkowy, stosuje się go w postaciach dojelitowych. Lek w postaci dojelitowej wchłania się w jelicie cienkim po upływie 3–6 h. Maks. działanie hamujące omeprazolu na wydzielanie występuje po 4 dniach stosowania leku. Po tym czasie stosowania u chorych z chorobą wrzodową dwunastnicy w dawce 20 mg 1 ×/d następuje zmniejszenie średniej dobowej kwaśności soku żołądkowego o ok. 80%. Podczas długotrwałego stosowania podstawowe wydzielanie kwasu żołądkowego po 24 h zahamowane jest w zależności od dawki w 58–93%, a wydzielanie stymulowane w 50–68%. Omeprazol działa również bakteriobójczo na H. pylori. Po podaniu p.o. dostępność biologiczna wynosi 35%, w przypadku wielokrotnego podawania wzrasta do 60%. Pokarm nie wpływa na farmakokinetykę leku. W ok. 95% łączy się z białkami osocza; t1/2 wynosi 30–90 min.
Uwaga:
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Jak dbać o żołądek jak zachować zdrowy żołądek?

Wiadomo, że dbając o żołądek, unikniemy wielu cierpień spowodowanych jego złym funkcjonowaniem. Szczególnie teraz, po Świętach Bożego Narodzenia, a przed sylwestrową nocą, należy szczególnie zadbać o to, aby żołądka nie przeciążać zbytnio pożywieniem. Ból brzucha jest jednym z najczęściej zgłaszanych problemów w gabinetach lekarskich. Trudny do zniesienia ból może skutecznie sparaliżować nasze plany, a czasem wymusić rezygnację z codziennych czynności.

Może warto więc przyjrzeć się bliżej temu narządowi, który często ignorowany, daje o sobie znać. Dlatego poświęcamy mu dzisiejszy dodatek zdrowotny. Można się z niego dowiedzieć, jak jest zbudowany żołądek, jakie najczęstsze choroby go trapią. Gastrolog odpowie m.in. na takie pytania: jakie objawy mogą świadczyć o chorobie wrzodowej, czy nie leczone wrzody mogą być groźne dla naszego życia, na czym polega refluks żołądkowo-przełykowy, jakie produkty najbardziej szkodzą żołądkowi i czy nieświeży oddech może być związany z chorobami żołądka. Jeśli bóle żołądka coraz częściej dają o sobie znać, stają się ostrzejsze i towarzyszą im nudności, biegunka, ogólne osłabienie, należy koniecznie zgłosić się do lekarza. Dolegliwości żołądkowe bywają często bagatelizowane – bo to przecież normalne, że skoro po trudnym dniu w pracy, tłustym posiłku i paczce wypalonych papierosów można dostać niestrawności. Tymczasem nabawienie się choroby wrzodowej może doprowadzić na stół chirurgiczny, a zaniedbanie schorzenia – okazać się śmiertelnym błędem. Wrzody możemy usunąć, ale sama choroba wrzodowa będzie nam towarzyszyć do końca życia. Wrzody mogą się pojawiać i znikać. Chorobę wrzodową można porównać do kwiatka stojącego na oknie, który zawsze jest zielony, ale czasem zakwita – to zakwitanie to jest zaostrzenie choroby wrzodowej. Kwiatek może zwiędnąć, ale cały czas żyje – podobnie jak choroba, która cały czas się utrzymuje. Wystarczą odpowiednie warunki, np. niezaprzestanie palenia papierosów czy też nagminne spożywanie ciężkostrawnych produktów, stres, aby choroba “odżyła”

Okazuje się, że stres może być się dla żołądka równie niebezpieczny jak niezdrowa dieta (bogata w potrawy smażone), nadużywanie alkoholu czy palenie papierosów. Ustalenie przyczyny jest niezwykle ważne przy stawianiu diagnozy, gdyż podczas leczenia ważniejsza przyjmowania leków na żoładek i diety może okazać się troska o stan psychiki. Dlatego nie zdziw się, jeśli gastrolog zaproponuje ci wizytę u neurologa. Ludzki żołądek trawi w czasie całego życia właściciela mniej więcej 40 ton jedzenia. Ten silnie umięśniony, rozciągliwy worek o wymiarach około 30 na 15 centymetrów, pełen soków trawiennych i kwasu solnego, zmieniający sprawnie kształt i położenie w zależności od tego, ileśmy zjedli oraz na którym boku leżymy – nie jest jednak nieskończenie wyrozumiały dla naszych fanaberii. On także ma swoje potrzeby i grymasy, których nie boi się manifestować, często bardzo dotkliwie. Najlepiej byłoby wyeliminować przyczyny lęku lub rozstroju nerwów, a przynajmniej je ograniczyć. W zaawansowanej nerwicy leczenie samodzielne to zbyt mało i prawdopodobnie konieczna będzie terapia farmakologiczna, połączona z wizytami u psychologa. Jeśli jednak stadium nie jest tak zaawansowane, można popracowac nad stresem samemu, przy pomocy lżejszych specyfików i sprawdzonych sposobów. Refluks żołądkowo-przełykowy to zarzucanie treści żołądkowej do przełyku. Treść żołądka ma kwaśny charakter, uszkadza błonę śluzową przełyku i w konsekwencji powoduje tzw. refluksowe zapalenie przełyku.Podstawowym objawem tego schorzenia jest pieczenie, ból zamostkowy, może występować ulewanie treści żołądkowej lub zwracanie pokarmów, odbijanie, uczucie zgagi. Nieleczenie choroby grozi powikłaniami, ponieważ przełyk nie jest przygotowany do obecności treści żołądkowych, czyli kwasu, enzymów, żółci, nie ma także bariery ochronnej, dlatego po długotrwałym narażeniu na cofające się treści żołądkowe dochodzi do jego uszkodzenia w postaci nadżerek, owrzodzeń, może dochodzić do krwawień z przełyku, a nawet powstawania nowotworów. Jak widać, nieleczona choroba nie tylko zmniejsza komfort życia, ale również może mieć poważne konsekwencje

Na rynku dostępne są bez recepty delikatne środki uspokajające, jak Kalms, Nervosal, Deprim (ponieważ zawiera wyciąg z dziurawca, w przypadku jego przyjmowania lepiej nie przebywać na słońcu), Neospazmina (środek skuteczny, a niegroźny, podawany nawet dzieciom), Validol. Na efekty trzeba jednak poczekać do kilku tygodni. Po 4-6 tygodniach odstaw preparat. Możesz po niego sięgnąć znów, ale np. po 2- tygodniowej przerwie. Zioła – choć nie wyleczą ciężkich stanów lękowych, przyjmowane regularnie przez dłuższy czas mogą okazać się skuteczne. Potwierdzone działanie w walce ze stresem mają kozłek lekarski (waleriana), melisa lekarska, chmiel zwyczajny i męczennica cielista. Na ich bazie przygotowywane są preparaty ziołowe. Jeśli wolisz herbarki zamiast pigułek, czy syropów, sięgnij po melisę. Dolegliwości żołądkowe świetnie łagodzą herbatki z dziurawca i mięty pieprzowej, która pomaga uporać się z problemami trawiennymi czy skurczami żołądka. Zamiast zwykłej herbaty możesz wybrać też miętę. Warto również zmienić tryb życia – odstawić papierosy, ograniczyć alkohol, wysypiać się, nie rezygnować z weekendów i urlopów. Cokolwiek twierdzi szef – każdemu przysługuje czas wolny i odpoczynek. Jeśli komórka służbowa bez przerwy wydzwania, możesz poinformować, że nie zabierasz jej na urlop.

Przyjrzyj się swoim nawykom żywieniowym. Może warto coś w nich zmienić – zamiast pieczonego kurczaka wybierz gotowanego. Zamiast frytek w ramach przekąski zjedz jabłko, sałatkę, pieczywo chrupkie. Jedz w miarę regularnie i zdrowo, pamiętając jednocześnie, żeby ostatni posiłek spożyć ok. 3 godzin przed pójściem spać. Spróbuj ograniczyć też kawę. Jeśli nie potrafisz bez niej żyć – postaraj się wypijać nie więcej niż 2-3 filiżanki dziennie. Ruszaj się – nie musisz wyciskać siódmych potów w klubie fitness. Zadbaj o to, by każdego dnia znaleźć godzinę na przykład na spacer, lekką przejażdżke rowerową, basen, gimnastykę. Sport poprawia perystaltyke jelit, usprawnia procesy trawienne, pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Pożywienie, rozdrobnione w jamie ustnej, trafia do żołądka poprzez przełyk zakończony odźwiernikiem – szczelną, muskularną bramką, która chroni przełyk przed ostrym kwasem i sokami wytwarzanymi w żołądku.

Kiedy pogryzione kawałki trafiają za tę furtkę, proces trawienia rozkręca się na dobre, a niektóre substancje – w tym niestety alkohol – absorbowane są do krwi bezpośrednio przez ścianki żołądka. Wstępnie przetrawiona masa pokarmowa trafia – przez dwunastnicę, kolejną furtkę zamykającą żołądek „od dołu” – do jelit. Trawienie większości rodzajów pożywienia, rozpoczęte w żołądku, trwa od 12 do 24 godzin. To sporo czasu, ważne więc, żeby nie obciążać nadmiernie układu pokarmowego, objadając się na noc. Znane przysłowie nakazuje „śniadanie jeść samemu, obiad z przyjacielem, a kolację oddać wrogowi” – i słusznie, wszyscy bowiem znamy objawy późnego objadania się w nocy: bóle żołądka, wątroby, opuchnięta twarz następnego dnia. Najlepiej nie jeść dwie, trzy godziny przed snem. Żeby rozpocząć proces trawienia, żołądek wytwarza dość stężony kwas solny – jak to więc możliwe, że nie jesteśmy poparzeni od wewnątrz? Ściany żołądka chroni specjalna wyściółka: śluzówka. A my chętnie a bezmyślnie niszczymy ją niemal codziennie – śluzówce nie służy ani mocna herbata, ani kawa, ani też ostre przyprawy czy alkohol (nawet niskoprocentowy). Zażywane w nadmiarze leki – szczególnie przeciwbólowe, dostępne przecież tak łatwo, którymi faszerujemy się bez opamiętania – mają szczególnie zły wpływ na tę ochronną warstwę żołądka. Pamiętajmy więc, by nie wychodzić z domu bez śniadania, jeść częściej, ale mniejsze porcje i nie przesadzać z tłuszczami zwierzęcymi oraz wszelkimi „ostrościami”. I unikać stresu… co brzmi w dzisiejszych czasach niemal jak dowcip, ale cóż szkodzi przypomnieć? Warto też zaprzyjaźnić się z ziołami, które żołądek lubi: mięta, rumianek, majeranek, koper, imbir, siemię lniane – mogą oddać nam nieocenione usługi, łagodząc dolegliwości trawienne. Dobrą propozycją są także gotowe suplementy, oparte przecież głównie na naturalnych składnikach, dobroczynnych nie tylko dla śluzówki żołądka, ale dla całego, długiego i skomplikowanego układu pokarmowego. Jeśli zaś zgaga, bóle czy niestrawność trwają dłużej niż parę dni – nie ma rady, trzeba iść z tym do lekarza. Coś, co wydaje się cierpieniem z przejedzenia, często może być oznaką poważnych chorób wątroby, trzustki lub pierwszym sygnałem wrzodów żołądka lub dwunastnicy.
Niestety, kłopoty żołądkowe nie zaczynają się i nie kończą na ostro doprawionym bigosiku i czwartej porcji tortu z kremem. Dla nielubiących dentysty będzie to wieść straszna, ale chore zęby także mogą zaszkodzić żołądkowi – po pierwsze są rozsadnikiem bakterii, siejąc je po całym organizmie, po drugie, braki w uzębieniu utrudniają prawidłowe rozdrobnienie jedzenia w ustach, a niestarannie pogryzione jedzenie dłużej będzie zalegać w żołądku, po trzecie wreszcie – śluzówka też nie lubi dużych kawałków pokarmu, bo mogą ją uszkodzić i spowodować nadżerki, a to już prosta droga do wrzodów żołądka. Kwas acetylosalicylowy, składnik wielu środków przeciwgorączkowych, też nie jest ulubionym gościem w żołądku, podobnie jak i inne niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Palenie papierosów? Tu niemal słychać bolesny jęk żołądka, zwłaszcza jeśli palacz nałogowiec zaczyna dzień nie od śniadania, a od „dymka”. Również, choć to może wydawać się pozornie bez związku, zbyt ciasne ubrania żołądkowi nie służą. Ucisk w talii – paskiem od spodni, zbyt ciasnym ściągaczem rajstop – też nie wychodzi mu na zdrowie. Wydawałoby się, że dźwiganie ciężarów może dotyczyć tylko kręgosłupa czy stawów – tymczasem nic podobnego, żołądek dołącza się do protestów. Żołądek też potrzebuje odetchnąć. Prócz tego więc, by nie napychać go nadmiernie przed snem, skazując na „pracę po godzinach”, warto znaleźć codziennie parę chwil na relaks i przyjemne rozładowanie złych emocji. W zależności od usposobienia – może to być chwila wyciszenia przy lekturze, pracach ręcznych, może też być spotkanie z przyjaciółmi, którym można się zwierzyć z kłopotów i „puścić dym uszami”, dając ulgę skołatanym nerwom. Nie od rzeczy byłoby też zabrać żołądek na wczasy – w sensie dosłownym, wyjeżdżając do sanatorium z odpowiednimi na układ pokarmowy wodami leczniczymi, albo w przenośni – aplikując sobie kilka tygodni łagodniejszej diety, wspartej jednym czy dwoma opakowaniami dobrego suplementu.
Wizyta u gastrologa
Wizyta wygląda podobnie jak u innych lekarzy. Gastrolog przeprowadza najpierw wywiad – wypytuje o dolegliwości, objawy, przegląda ewentualne wyniki badań, pyta o choroby w rodzinie itp. Zwykle wykonuje także gastroskopię, czyli badanie endoskopowe. Polega ono na wprowadzeniu rurki endoskopu przez przełyk do żołądka oraz dwunastnicy i obejrzeniu przy pomocy mikrokamery treści żołądka, a także ewentualnym pobraniu wycinków w celu ich zbadania. Badanie to wzbudza u wielu pacjentów niesamowity lęk, niepotrzebny jednak, ponieważ jest praktycznie bezbolesne. Nie bójmy się zatem krążących między pacjentami legend o niesamowicie bolesnych badaniach. Zachęcam tych, którzy mają problemy z żołądkiem, do udania się do gastrologa w celu wykonania potrzebnego badania, dzięki któremu można rozpocząć właściwe leczenie i zapobiec utracie zdrowia i życia. Dobrze jest także wiedzieć, na czym polega taka dieta, jakie są jej wskazania i przeciwwskazania, a w razie wątpliwości poradzić się mądrego lekarza. Oczywiście nie można takiej diety prowadzić w nieskończoność.

Żołądek

Żołądek po łacinie ventriculus, po grecku gaster to narząd stanowiący część przewodu pokarmowego, którego zasadniczą rolą jest trawienie zawartych w pokarmie białek. W żołądku nie zachodzi trawienie tłuszczów, a trawienie cukrów jest wręcz hamowane przez niskie pH żołądka – do tego służą inne narządy człowieka.

Jak wiadomo narząd ten można porównać do sakiewki, której wnętrze wypełnia kwas solny i uaktywniane w reakcji z nim enzymy trawienne (podpuszczka i pepsyna). To porównanie jest o tyle prawdziwe, że żołądek, właśnie tak jak sakiewka lub worek, w zależności od tego, ile i co zjemy, oraz w jakiej pozycji znajduje się nasze ciało, może zmieniać swój kształt, a nawet wielkość. Wielkość żołądka jest zmienna i zależy od jego wypełnienia, napięcia ścian oraz pozycji ciała.

• Długość żołądka: 25–30 cm
• Szerokość żołądka: 12–14 cm
• Pojemność: 1000-3000 ml

Żołądek wydziela sok żołądkowy zawierający enzymy trawienne:

• podpuszczka – ścina białko w mleku (obecna tylko u niemowląt),
• pepsyna – zapoczątkowuje trawienie białek (w obecności HCl).

Od góry żołądek jest połączony tzw. wpustem z przełykiem, a w dolnej części łączy się tzw. odźwiernikiem z dwunastnicą. Wpust jest silnie umięśniony, dzięki czemu treść pokarmowa nie przesuwa się z powrotem do przełyku. Sąsiadami żołądka jest wiele ważnych narządów jamy brzusznej. Od przodu jest to wątroba, natomiast z tyłu: śledziona, lewa nerka i nadnercze, trzustka oraz okrężnica poprzeczna. Główną funkcją żołądka jest trawienie i transport pożywienia (funkcja mechaniczna i chemiczna). Po przyjęciu pokarmu czynność skurczowa żołądka umożliwia mieszanie, rozdrabnianie i w końcu przesuwanie małych porcji treści pokarmowej do jelita cienkiego. Pokarm zostaje rozbity na miazgę pokarmową i przesycony sokiem żołądkowym. Głównymi składnikami tego soku są wspomniane już kwas solny i pepsyna. Taka “zabójcza” (na szczęście tylko dla bakterii) mieszanka skutecznie przygotowuje pokarm przed dalszą obróbką w dwunastnicy, jelicie czczym i krętym. Procesy chorobowe dotyczące tych narządów mogą oddziaływać na żołądek, chociaż częściej zdarza się sytuacja odwrotna, kiedy na przykład wrzód żołądka drąży do trzustki. Zewnętrzna część ścian żołądka zbudowana jest z błony surowiczej, następna warstwa to mięśniówka. Wewnętrznie żołądek pokrywa błona śluzowa, która zabezpiecza ten narząd przed niebezpiecznym działaniem soków trawiennych. Błona mięśniowa ma również budowę warstwową. Zewnętrznie znajduje się warstwa podłużna. Jest nierównomiernie rozłożona, znajduje się głównie na krzywiznach żołądka. Natomiast warstwa okrężna, leżąca wewnętrznie, jest rozłożona równomiernie poza okolicą odźwiernika. Tam tworzy zgrubienie stanowiące zwieracz odźwiernika. Zamyka on dolne ujście żołądka nie pozwalając na swobodne przedostawanie się pokarmu do niżej położonego odcinka przewodu pokarmowego. Mięśniówka podłużna kurcząc się skraca żołądek, przyczyniając się do jego opróżniania. Włókna okrężne kurczą się i rozkurczają tworząc fale perystaltyczne. Jeśli pokarm jest dostatecznie strawiony i ujście odźwiernikowe otwiera się, fala perystaltyczna wypycha go (pokarm) do dwunastnicy. Jeśli odźwiernik jest zamknięty, pokarm miesza się i rozdrabnia. Błona mięśniowa utrzymuje żołądek w stałym napięciu. Pod wpływem tego napięcia pokarm nie przemieszcza się zgodnie z siłą grawitacji i nie zalega w najniższej części, ale znajduje się w całym świetle żołądka. Oczywiście stan napięcia nie jest jednakowy – im bardziej ściana jest rozciągana, tym większe napięcie wytwarza. Również w okolicy niżej położonej (tzw. kolano żołądka) napięcie mięśniówki jest większe. Żołądek jest zaopatrywany w krew przez naczynia wychodzące z krótkiego, grubego naczynia – odgałęzienia aorty, noszącego nazwę pnia trzewnego. Stąd krew dopływa do żołądka oraz innych struktur zawartych w jamie brzusznej. Z pnia trzewnego do żołądka doprowadzają krew naczynia pochodzące od tętnicy śledzionowej, tętnicy żołądkowej lewej oraz wątrobowej wspólnej.Do żołądka dochodzą włókna współczulne i przywspółczulne. Włókna przywspółczulne dochodzą do żołądka drogą nerwu błędnego (tzw. pni nerwu błędnego). Pnie nerwu błędnego leżą w dolnej części przełyku, przechodzą one do żołądka tworząc sploty żołądkowe na przedniej i tylnej ścianie. W ścianie żołądka tworzą się 3 sploty autonomiczne:

• splot podśluzowy – w tkance podśluzowej
• splot warstwy mięśniowej – między warstwami błony mięśniowej
• splot podsurowiczy – pod otrzewną

Zadania żołądka to m.in. wyjaławianie pokarmów oraz ich rozdrabnianie. Żołądek zwykło się utożsamiać z trawieniem wszystkich pokarmów. Jednak to nie do końca prawda – w tej części przewodu pokarmowego trawione są jedynie białka (wstępnie), trawienie tłuszczów następuje tam tylko w bardzo niewielkim stopniu, a cukrów – w ogóle.

Pod mikroskopem możemy przyjrzeć się bliżej błonie śluzowej – pozornie płaska, ujawnia tu swoją bogatą rzeźbę: pólka żołądkowe i fałdy kosmkowe z leżącymi pomiędzy nimi dołeczkami żołądkowymi, stanowiącymi ujścia gruczołów żołądkowych. To właśnie tutaj produkowana jest pepsyna i kwas solny składające się na sok żołądkowy. Zdziwienie może budzić fakt, że tak niebezpieczne substancje jak trawiąca białko pepsyna i nie mniej groźny kwas solny nie uszkodzą miejsca swojego powstania. Dzieje się tak dlatego, że pepsyna produkowana jest w postaci nieczynnego prekursora – pepsynogenu, uaktywniającego się dzięki kwasowi w jamie żołądka, a więc już na zewnątrz błony śluzowej. Natomiast przed niszczącym działaniem kwasu solnego chroni żołądek tzw. bariera śluzówkowa. Ścisłe połączenie komórek nabłonka i warstwa śluzu pokrywająca te komórki uniemożliwia przenikanie kwasu z powrotem do śluzówki. Czasami ta bariera zawodzi i kwas solny niszczy śluzówkę, a nawet przebija całą ścianę, tworząc wrzód żołądka. Żołądek może chorować. Dość częsta jest choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy. Objawy: Czasem choroba ta przebiega zupełnie bezobjawowo. Jeśli chory uskarża się już na jakieś dolegliwości, są to zwykle pieczenie, ssanie i bóle w nadbrzuszu, które nasilają się szczególnie między posiłkami oraz w nocy. To powoduje, że chorzy czasem mylą objawy choroby wrzodowej z silnym uczuciem głodu, tym bardziej, że często rzeczywiście stają się one mniej dotkliwe po spożyciu niewielkiego posiłku. Chorobę wywołują bakterie Helicobacter pylori, dlatego najskuteczniejszą formą leczenia jest antybiotykoterapia, podczas której podaje się leki zmniejszające wydzielanie soków żołądkowych. Dzięki temu błona ściany żołądka jest mniej narażona na podrażnienia i ma szansę na pełne zagojenie. Kuracja antybiotykowa trwa 7-14 dni. Aby chronić żołądek jedz mniej, ale częściej i nie wychodź z domu bez śniadania. Unikaj potraw i napojów bardzo gorących, bo żołądek ich nie lubi. Ogranicz spożycie tłuszczu zwierzęcego, zastąp go oliwą lub olejami roślinnymi. Jedz świeże masło. Używaj ziół, bo zapobiegają problemom z przewodem pokarmowym (koperek, imbir, lukrecja, majeranek, melisa, mięta, rumianek, tymianek, żywokost lekarski).

Żołądek – opis narządu, choroby żołądka – rak i wrzody

Nasz żołądek można porównać do sakiewki, której wnętrze wypełnia kwas solny oraz enzymy trawienne podpuszczka i pepsyna. Żołądek w zależności od tego, ile i co zjemy, oraz w jakiej pozycji znajduje się nasze ciało, może zmieniać swój kształt, a nawet wielkość.

Leki na żołądek:

ESPUMISAN EASY
Gastrobon
Manti
Ranigast

Żołądek sąsiaduje z wieloma ważnymi narządami jamy brzusznej. Od przodu jest to wątroba, natomiast z tyłu: śledziona, lewa nerka i nadnercze, trzustka oraz okrężnica poprzeczna. Procesy chorobowe dotyczące tych narządów mogą oddziaływać na żołądek, chociaż częściej zdarza się sytuacja odwrotna, kiedy na przykład wrzód żołądka drąży do trzustki.

Główną funkcją żołądka jest trawienie i transport pożywienia (funkcja mechaniczna i chemiczna). Po przyjęciu pokarmu czynność skurczowa żołądka umożliwia mieszanie, rozdrabnianie i w końcu przesuwanie małych porcji treści pokarmowej do jelita cienkiego. Pokarm zostaje rozbity na miazgę pokarmową i przesycony sokiem żołądkowym. Głównymi składnikami tego soku są wspomniane już kwas solny i pepsyna. Taka “zabójcza” (na szczęście tylko dla bakterii) mieszanka skutecznie przygotowuje pokarm przed dalszą obróbką w dwunastnicy, jelicie czczym i krętym.

Pod mikroskopem możemy przyjrzeć się bliżej błonie śluzowej – pozornie płaska, ujawnia tu swoją bogatą rzeźbę: pólka żołądkowe i fałdy kosmkowe z leżącymi pomiędzy nimi dołeczkami żołądkowymi, stanowiącymi ujścia gruczołów żołądkowych. To właśnie tutaj produkowana jest pepsyna i kwas solny składające się na sok żołądkowy. Zdziwienie może budzić fakt, że tak niebezpieczne substancje jak trawiąca białko pepsyna i nie mniej groźny kwas solny nie uszkodzą miejsca swojego powstania. Dzieje się tak dlatego, że pepsyna produkowana jest w postaci nieczynnego prekursora – pepsynogenu, uaktywniającego się dzięki kwasowi w jamie żołądka, a więc już na zewnątrz błony śluzowej. Natomiast przed niszczącym działaniem kwasu solnego chroni żołądek tzw. bariera śluzówkowa. Ścisłe połączenie komórek nabłonka i warstwa śluzu pokrywająca te komórki uniemożliwia przenikanie kwasu z powrotem do śluzówki. Czasami ta bariera zawodzi i kwas solny niszczy śluzówkę, a nawet przebija całą ścianę, tworząc wrzód żołądka.

Od góry żołądek jest połączony tzw. wpustem z przełykiem, a w dolnej części łączy się tzw. odźwiernikiem z dwunastnicą. Wpust jest silnie umięśniony, dzięki czemu treść pokarmowa nie przesuwa się z powrotem do przełyku. Zewnętrzna część ścian żołądka zbudowana jest z błony surowiczej, następna warstwa to mięśniówka. Wewnętrznie żołądek pokrywa błona śluzowa, która zabezpiecza ten narząd przed niebezpiecznym działaniem soków trawiennych.

W błonie śluzowej wyściełającej żołądek znajdują się gruczoły, w których produkowane są m.in. pepsynogen, nieczynny enzym trawienny, oraz kwas solny. Dopiero pod wpływem kwasu solnego pepsynogen zmienia się w aktywną chemicznie pepsynę. Do żołądka wydzielane są też inne enzymy: renina (występuje u małych dzieci, wspomaga trawienie białek) oraz – według niektórych naukowców – lipaza żołądkowa. Substancje tworzą razem sok żołądkowy.

Gdy jemy, do mózgu dociera informacja o tym, że potrzebne jest zwiększone wydzielanie soku żołądkowego. Pokarm, który trafia do żołądka, jest przewracany ruchami perystaltycznymi, miesza się z sokiem i powoli trawi. Czas pozostawania pokarmu w żołądku waha się od 1 do kilku godzin godzin. Fizjologicznie żołądek po posiłku powinien się opróżnić po godzinie.

Najpopularniejsze choroby żołądka

Najbardziej znana jest choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, chociaż nie mniej częste są zmiany zapalne błony śluzowej zarówno ostre, jak i przewlekłe. Choroba wrzodowa jest to proces o nieustalonej dotychczas etiologii (przyczynie), w którym dochodzi do wytworzenia pojedynczego, rzadziej mnogich owrzodzeń w żołądku lub dwunastnicy. Chorobą wrzodową nie są te stany, gdy owrzodzenie żołądka lub dwunastnicy powstało w wyniku wpływu znanych czynników, np. leków niesterydowych przeciwzapalnych, czynników infekcyjnych, poparzenia ciała. Najpewniejszą metodą diagnostyczną jest badanie endoskopowe żołądka (gastroskopia) połączone z pobraniem wycinków, które zostaną poddane badaniu histopatologicznemu.Warto przy tym wspomnieć, że w przypadku ostrych zmian zapalnych ważną rolę odgrywa nadużywanie popularnych środków przeciwbólowych typu aspiryna, natomiast w przypadku zmian przewlekłych jednym z czynników wywołujących może być zakażenie bakterią Helicobacter pylori, której nie przeszkadza ani kwas solny, ani trawiąca białko pepsyna. Niedawne badania ujawniły także kluczową rolę tego niepożądanego gościa w wywoływaniu choroby wrzodowej. Dlatego niejednokrotnie przy okazji gastroskopii pobiera się materiał, w którym wykrywa się Helicobacter pylori. W przypadku obecności tej bakterii stosuje się odpowiednie leki, głównie antybiotyki. Zakażenie bakterią trwa zwykle wiele lat zanim dojdzie do rozwoju wrzodu trawiennego. Najpierw pojawiają się zmiany zapalne, które zmniejszają odporność błony śluzowej wyściełającej żołądek, potem dochodzi do powierzchownych jej uszkodzeń, które można nazwać nadżerkami, i dopiero w następnym etapie uszkodzenia te stają się coraz głębsze, przekształcając się we wrzód. Na tym jednak nie kończy się niebezpieczeństwo. Błona śluzowa żołądka zmienia się po wielu latach infekcji tak bardzo, że traktuje się to jako stan przedrakowy. Z badań wynika, że osoby zakażone wielokrotnie bardziej narażone są na rozwój nowotworu. Zatem infekcję warto leczyć natychmiast po jej wykryciu, zapobiegając tym samym chorobie wrzodowej, a może i rakowi żołądka.
Rada: Jeśli dokucza ci żołądek lub dwunastnica, poproś swojego lekarza o skierowanie na badania, które wyjaśnią, czy przypadkiem sprawcą kłopotów nie są bakterie.

Od chwili odkrycia bakterii wywołujących wrzody trawienne wiadomo już, że są one na świecie bardzo rozpowszechnione. Aż połowa mieszkańców kuli ziemskiej nosi je w sobie, choć w różnych częściach świata różnie to wygląda. Polska pod tym względem bardziej przypomina kraje rozwijające się niż bogatą Europę czy Stany Zjednoczone. Często infekcja występuje już u dzieci. Nosicielem bakterii jest co drugi dwudziestolatek. Natomiast wśród osób sześćdziesięcioletnich zakażonych jest ponad 90 proc. Nic dziwnego, że w naszym kraju rak żołądka jest wciąż bardzo rozpowszechniony, podczas gdy w krajach rozwiniętych zarówno liczba nowych przypadków, jak i liczba zgonów w ostatnich latach zaczęły już spadać.

Przez wiele lat wrzodowcom właściwie niewiele można było pomóc. Zalecano im picie mleka a także zażywanie leków, które neutralizowały kwas znajdujący się w żołądku, no i oczywiście unikanie stresów. Trochę to pomagało, ale kiedy zbliżała się wiosna lub jesień, dolegliwości powracały z taką siłą, że często wyłączały chorego na kilka tygodni z normalnego życia. Leki nowej generacji, takie jak wspomniana już cymetydyna, spowodowały istną rewolucję, po ich zażyciu bowiem dolegliwości całkowicie ustępowały. Wprawdzie po kilku miesiącach, najpóźniej po dwóch latach pojawiały się znowu, ale wystarczyło zażyć kolejną porcję leku, by znów na dłuższy czas opanować sytuację. I chorzy, i lekarze tak bardzo się do tych leków przyzwyczaili, że w dalszym ciągu chętnie je stosują. A przecież dziś już dobrze wiemy, że w ten sposób nie wyleczy się większości przypadków choroby wrzodowej.

Najgroźniejszą chorobą żołądka jest rak. Na szczęście występuje teraz rzadziej niż przed kilkoma dziesięcioleciami. Uważa się, że jego występowaniu sprzyja przede wszystkim dieta bogata w sól i pokarmy wędzone, a uboga w świeże warzywa. Obraz makroskopowy (czyli bez zastosowania technik powiększania obrazu) jest bardzo różnorodny (polip, owrzodzenie, naciek ściany przewodu pokarmowego). O rozpoznaniu nie decyduje obraz makroskopowy lecz badanie mikroskopowe. W tym celu w czasie badania fiberoskopowego (endoskopowego) np. gastroskopii, kolonoskopii, specjalnymi kleszczykami biopsyjnymi zostają pobrane wycinki ze śluzówki przewodu pokarmowego (zabieg ten nie jest bolesny). Następnie pobrany materiał tkankowy jest specjalnie przygotowany i w końcu poddany ocenie mikroskopowej przez patologa, który znając opis obrazu makroskopowego zmiany oraz jej obraz mikroskopowy ustala tzw. rozpoznanie histopatologiczne. W żołądku, częściej (statystycznie) niż w innych fragmentach przewodu pokarmowego występuje nowotwór złośliwy. Dzięki badaniu endoskopowemu i histopatologicznemu istnieje możliwość wykrycia tzw. wczesnego raka żołądka. Charakteryzuje się on bardzo dobrym rokowaniem (ponad 90% osób przeżywa okres 5 lat, pod warunkiem przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego). Stany obciążenia wysokim ryzykiem nowotworu w żołądku (stany przednowotworowe) to: polipy gruczolakowe, przewlekłe zanikowe zapalenie żołądka, stan po częściowej resekcji żołądka, metaplazja jelitowa tj. przekształcanie się nabłonka śluzówki żołądka w nabłonek jelitowy, przewlekłe owrzodzenie żołądka.

Ciekawostki na temat żołądka

Żołądek jest w kształcie litery J mięśni narządów przewodu pokarmowego. Jest tymczasowo przechowuje i mixy żywności, ale także wydziela soku żołądkowym do światła (wewnątrz pusty żołądek) i hormonu zwanego gastryny do krwi. Żołądek znajduje się w lewej górnej ćwiartce brzucha, tuż poniżej przepony. Znajduje się on pomiędzy przełykiem (przejście między jamy ustnej i żołądka) i jelicie cienkim. Jest zwieracza (okrągły mięśni) między przełyk i żołądek, który pozwala żywności przejść do żołądka i zapobiega treści pokarmowej (pół-płynnej masy, w których żywność jest przekształcany przez enzymy żołądka) z cofaniu się do przełyku. Odźwiernika zawór znajduje się pomiędzy żołądka i jelita cienkiego, co pozwala przekazać treści pokarmowej do jelita cienkiego i z powrotem do żołądka.

Żołądek dzieli się na trzy obszary. W górnej części żołądka w pobliżu przełyku nazywa dna; środkowej części żołądka nazywa się ciała, i dolnej części żołądka, gdzie znajduje się zwieracz odźwiernika nazywany jest antrum. Gdy żołądek jest całkowicie rozszerzone (rozszerzony), mierzy około 10 (26 cm) o około 4 (10 cm). Może pomieścić około jedna kwarta półciekłej treści pokarmowej.

Ściana żołądka składa się z czterech warstw: warstwy śluzu, podśluzówkowe, mięśni i otrzewnej. Śluzowych i podśluzówkowe warstwy składają się z grzbietów o nazwie rugae. W grzbiety żołądka składa się z gruczołów śluzowych, komórek okładzinowych, szef komórki i G-komórek. Każda z tych komórek wydziela substancję chemiczną, pomaga w procesie trawienia.

Warstwy mięśniowej jest faktycznie składa się z trzech warstw mięśni gładkich, każdy z włóknami w innym kierunku: poziome, pionowe i ukośne. Mięśnie są odpowiedzialne za mieszanie treści pokarmowej i przesuwając go przez żołądek do jelita cienkiego.

Otrzewnowej warstwę zewnętrzną warstwę tkanki żołądka. Jest to część otrzewnej, że linie wewnątrz jamy brzusznej, obejmujący większość narządów. Nie ma odgrywać rolę w trawieniu.

Żołądek ma dużej podaży naczyń krwionośnych do absorpcji Składniki pokarmowe strawionego pożywienia. Oddziały nerwu błędnego dostaw zarówno włókna nerwowe czuciowe i do żołądka.
Funkcja
przechowywania żywności

Żołądek głównym zadaniem jest działanie jako tymczasowy pojemnik na żywność. Podczas gdy żywność jest w żołądku, miesza się go z soku żołądkowego, które są wydzielane przez komórki błony śluzowej jelita.

Istnieją trzy ogólne etapy regulujące wydzielanie soku żołądkowego. Pierwszy, lub głowy, faz przed posiłkiem jest rzeczywiście jeść. Myśl, zapach i widok jedzenia powoduje, że mózg wysyła sygnały do ​​żołądka, aby zwiększyć jej wydzielanie soku żołądkowego. Druga faza to faza żołądka, który pojawia się, kiedy pokarm przechodzi do żołądka. Żywności powoduje, że żołądek do rozciągania, co z kolei wysyła impulsy nerwowe do mózgu. Mózg wysyła impulsy wrócić do żołądka, aby rozpocząć wydzielanie gastryny. Gastryny następnie stymuluje uwalnianie innych soków trawiennych. Trzecia faza jest nazywana fazie jelitowej, która pojawia się, kiedy pokarm przechodzi do jelita cienkiego. Wynika to faza spadku przepływu treści pokarmowej do jelita cienkiego, zapewniając, że w jelicie cienkim nie otrzymuje zbyt wiele treści pokarmowej w jednym czasie.

Żołądek wydziela 03/02 litrów (l) soku żołądkowego na co dzień. Istnieje kilka typów wyspecjalizowanych komórek w żołądku, które wydzielają soków żołądkowych. Podobnie jak trzustka, żołądek posiada zarówno zewnątrzwydzielniczej funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego i. Zewnątrzwydzielniczej gruczoły wydzielnicze zawierają trzy typy komórek wydzielniczych: szef komórki, komórek okładzinowych i błon komórek. komórki gruczołów wydzielania wewnętrznego nazwie G-komórki są rozproszone po całej błony śluzowej.
wydzielina zewnątrzwydzielniczej

gruczołów wydzielania zewnętrznego znajduje się na dnie oka i ciała w żołądku. Szef komórki gruczołów wydzielania zewnętrznego w tych wydzielają pepsynogenu, nieaktywny prekursor pepsyny. Pepsyna jest enzymem, który jest odpowiedzialny za wstępną podział cząsteczek białka na mniejsze polipeptydów. Jeśli pepsyny nie miał formie nieaktywnej, zniszczyłoby to szef komórki, ponieważ jego producentem. Pepsyna może być aktywowany w żołądku, ponieważ błony śluzowej żołądka jest chroniony przed jej działania.

Gruczołów wydzielania zewnętrznego dna oka i ciała w żołądku także zawierać komórek okładzinowych. Te komórek okładzinowych wydzielanie kwasu solnego (HCl), który sprawia, że ​​żołądek silnie kwasowy, o pH około 2 lub 3. Jest to optymalne pH dla działania pepsyny. Kwas solny jest odpowiedzialny za przekształcanie nieaktywnego pepsynogenu do aktywnego pepsyny. Kwasu solnego w treści pokarmowej również stymuluje produkcję wydzieliny trzustki i dróg żółciowych, że dalsze pobudzanie trawienia. Kwaśnym środowisku zabija większość bakterii, które wpływają przewodu pokarmowego przez usta. komórkach okładzinowych również komunikat chemiczny zwany czynnik wewnętrzny, który jest niezbędny do wchłaniania witaminy B12.

Błony komórek prasowa alkalicznych śluzowej płynu do ściany żołądka, chroniąc go przed niszczącym działaniem kwasu żołądkowego. Płyn neutralizuje kwas solny, a także działa jak smar, ochrony wewnętrznej wyściółki żołądka.
wydzieliny endokrynologiczne

G-komórki są tylko komórek endokrynnych zlokalizowanych w obrębie żołądka i zlokalizowane są głównie w antrum żołądka, gdzie istnieje niewiele komórek produkujących kwas. G-uwolnienie komórki hormonu gastryny do krwiobiegu. Gastryny działa na komórkach okładzinowych, pobudzając je do uwalniania kwasu solnego.
aktywność mięśni

Żołądek musi przejść skurcze mięśni w celu mix żywności i soków żołądkowych razem. Fale te mimowolne skurcze mięśni z nazywane są perystaltyki jelit. Kiedy znajduje się żywność, perystaltyczne skurcze przechodzą przez mięśnie brzucha o dwa lub trzy razy na minutę i nadal w stałym rytmie. Ciśnienie zacznie rozwijać się w dolnej części żołądka. Gdy nie ma wystarczającego ciśnienia, małe ilości zawartości żołądka przechodzi przez zwieracza odźwiernika i do dwunastnicy (pierwszej części jelita cienkiego). To trwa około dwóch do sześciu godzin do całej zawartości żołądka do puste, w zależności od składu osoby diety. Low-fat posiłki opuszczają żołądek szybciej niż posiłki o wysokiej zawartości tłuszczu. Psychologiczne stanowi również wpływa na szybkość opróżniania żołądka, depresja i lęk może spowodować, że pusty żołądek, powoli, a gniew i agresja może spowodować, że pusty żołądek na szybko.

Po wejściu treści pokarmowej dwunastnicy i zwieracza odźwiernika został zamknięty, część wraca do żywności do żołądka przez retropulsion. Retropulsion jest procesem, w którym zawartość żołądka są wstrzykiwane z powrotem do żołądka w tempie około trzy razy na minutę. Retropulsion miesza żywności z soków żołądkowych i przerw większych skupisk żywności na mniejsze kawałki.
Rola dla zdrowia człowieka

Żołądek przygotowuje jedzenie na trawienie w jelicie cienkim. Jeżeli żołądek nie funkcjonuje prawidłowo, istnieje wiele problemów, które mogą wyniknąć w związku z trawieniem. Co więcej, zawartość żołądka są tak kwaśne i ługu do innych narządów ciała, że ​​mogą one powodować problemy, jeśli wyciek żołądka, ponieważ może się zdarzyć z perforacji wrzodów dwunastnicy lub przenikliwy rany brzucha.
Wspólne chorób i zaburzeń
Nieżyt żołądka

Zapalenie błony śluzowej żołądka jest częstym problemem zdrowotnym. Jest to zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane przez warstwę szeregu czynników, w tym zakażenia bakteryjne, leki (szczególnie NLPZ), stres ostry, pikantny i żywności lub alkoholu. Zapalenie błony śluzowej żołądka może doprowadzić do obniżenia funkcjonowania komórek głównych i komórek okładzinowych. Mniej pepsyny jest do żołądka, co powoduje niepełne rozkład białek. Istnieje również mniej wydzielanie kwasu żołądkowego, co pozwala przerost populacji drobnoustrojów i zmniejszenie wchłaniania witaminy B12. Zapalenie błony śluzowej żołądka może wystąpić w każdym wieku, ale przewlekłym zapaleniem żołądka często obserwuje się u osób starszych.
Nieżyt żołądka i jelit

Zapalenie żołądka jest jeszcze inna choroba przewodu pokarmowego, charakteryzującą się zapaleniem żołądka i jelit. To jest najczęstszą przyczyną umieralności w słabo rozwiniętych narodów, w Stanach Zjednoczonych to zajmuje drugie miejsce na przeziębienie jako przyczyna utraty czasu pracy. Zapalenie żołądka i jelit jest spowodowane przez specyficzne bakterie (Staphylococcus aureus, Escherichia coli, itp.), amebae lub innych pasożytów. Objawy zapalenia żołądka i jelit należą biegunka, nudności, wymioty, skurcze i bóle brzucha. Pacjenci mogą się odwodnić i niedożywionych, jeśli choroba trwa przez dłuższy okres czasu.
choroby wrzodowej żołądka

Wrzody trawienne mogą występować w żołądku, choć są one bardziej narażone na rozwój w jelicie cienkim. Małe zmiany rozwijają się błony śluzowej, co powoduje krwawienie. Inne objawy to: zgaga i niestrawność. Naukowcy twierdzą, że bakterie (Helicobacter pylori) lub zużycia dużej ilości aspiryny może powodować tego typu owrzodzenia. Mimo że choroba wrzodowa może występować u dzieci, to zwykle dotyczy osób w wieku 20-50 lat.
refluksowa przełyku

refluks żołądkowo-przełykowy (GER) lub choroby refluksowej przełyku (GERD) jest spowodowane przez nieprawidłowe działanie zwieracza między przełyk i żołądek, co zaowocowało wydaniem treści pokarmowej z powrotem do przełyku. Przełyku nie tolerują kwaśnego charakteru treści pokarmowej. W związku z tym kwas powoduje uczucie pieczenia nazwie “zgaga”. Generalnie, biorąc leki zobojętniające po posiłku lub leki w celu zmniejszenia wydzielania kwasu może zmniejszyć GERD. Ciężkie przypadki mogą wymagać operacji.
Rak żołądka

Rak żołądka występuje u około 24.000 osób w Stanach Zjednoczonych każdego roku. Występuje najczęściej u osób powyżej 55., jest częściej u mężczyzn niż u kobiet, częściej u Afroamerykanów niż u rasy kaukaskiej. Rak żołądka może rozwijać się w dowolnej części żołądka i przerzuty (spread) do innych części przewodu pokarmowego lub do tak odległych narządów, jajników i płuc. Wczesne objawy raka żołądka są często niejasne i niespecyficzne, co oznacza, że ​​mogą one być spowodowane przez szereg innych problemów zdrowotnych. Rozpoznaniem raka żołądka wymaga szeregu badań laboratoryjnych oraz biopsji próbki tkanki uzyskane przez instrument zwany endoskop.

Najczęściej leczenia raka żołądka jest chirurgiczne usunięcie części lub całości żołądka. Procedura ta nazywana jest resekcja żołądka. U pacjentów z rakiem żołądka może być również chemioterapię, radioterapię lub immunoterapii.
PODSTAWOWE TERMINY

Antrum-dolnej części żołądka w pobliżu zwieracza odźwiernika.

Treści pokarmowej-masa półciekłej, częściowo strawionego pokarmu w żołądku.

Fundus-górnej części żołądka w pobliżu przełyku.

Gastryny, hormonu, który pobudza wydzielanie soku żołądkowego.

Zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie żołądka.

Zapalenie żołądka i jelit, zapalenie żołądka i jelit.

Lumen-pusty w środku kanalików organów, takich jak przewód pokarmowy.

Pepsyna-enzymu produkowanego w żołądku, który rozkłada białka w obecności kwasu solnego.

Perystaltyka-skurcze mięśni, które poruszają się pokarmu przez przewód pokarmowy.

Retropulsion-proces, w którym skurcze mięśni push żywności, która trafiła do dwunastnicy do tyłu do żołądka. Retropulsion pomaga wymieszać z treści pokarmowej soków żołądkowych i złamać dużych brył żywności na mniejsze kawałki.

Rugae-Grzbiety lub fałdy błony śluzowej i podśluzowej warstw tkanki w ścianie żołądka.

Zwieracz-kołowy zespołu mięśni, które otacza otwór ciała lub jego puste narządów, takich jak przewód pokarmowy.