Układ nerwowy człowieka

Coraz więcej wiemy na temat naszego mózgu. Obecnie na całym świecie prowadzone są prace nad mózgiem. Posiadamy coraz więcej odpowiedniej aparatury: SPECT, fMRI, EEG. Coraz więcej naukowców bada mózg i jego ewolucję na przestrzeni milionów lat.

Pamiętajmy, że pozbawienie człowieka snu powoduje obniżenie wydajności i ogólne złe samopoczucie. Jeśli stan bezsenności przedłuża się do kilku dni, może pojawić się utrata poczucia rzeczywistości i majaczenie. Badania doświadczalne na zwierzętach wykazały, że długie okresy wymuszonego czuwania mogą prowadzić nawet do śmierci. Układ nerwowy ma wśród innych narządów i układów ustroju pozycję centralną i jest ich administratorem. Każda bowiem czynność czy zadanie wykonywane przez określony narząd lub układ narządów, pozostaje pod jego ścisłym nadzorem. Za pośrednictwem zmysłów, z którymi jest bezpośrednio – anatomicznie i fizjologicznie – związany, układ nerwowy zapewnia ustrojowi możliwość komunikowania się ze światem zewnętrznym. Potrafi odbierać z zewnątrz najrozmaitsze bodźce (sygnały, informacje), przewodzić je do własnych ośrodków odczytujących ich treść, selekcjonować i wreszcie – przetwarzać w zrozumiałe dla siebie pojęcia i wyobrażenia oraz wydawać polecenia zwrotne. Układ nerwowy człowieka w ciągu jednej sekundy odbiera z otoczenia aż 109 bitów informacji. Warto przy tym pamietać, że do świadomości dociera jednak minimalna ich część, bo jedynie 102 bita/s.
Mózgowie człowieka chronią z zewnątrz kości czaszki.
– Stanowi centrum, które gromadzi docierające tu informacje i przetwarza je; waży ok. 1360 g.
- Kresomózgowie (zbudowane jest z ok. 20 mld neuronów).
Jest największą i najbardziej rozbudowaną częścią mózgu człowieka.
Zbudowane jest z dwóch półkul pokrytych korą mózgową.
Wewnątrz półkul mózgowych znajduje się I i II komora mózgowa.
Półkule połączone są spoidłem wielkim (ciałem modzelowatym).
Układ nerwowy człowieka dzieli się na dwie zasadnicze cześci. Są nimi: ośrodkowy (centralny) układ nerwowy i obwodowy układ nerwowy, czyli system nerwów i zakończeń nerwowych wraz z narządami zmysłu. Ten podział jest oczywiście dość sztuczny, ponieważ, tak naprawdę, oba układy są ściśle anatomicznie i fizjologicznie ze sobą powiązane. Jednak podział ról i kompetencji jest jednoznaczny: obwodowy układ nerwowy służy do przenoszenia (przewodzenia) bodźców (informacji) od tkanek i narządów (w tym narządów zmysłów) do “centrum”, lub z powrotem – od “centrum” do narządów i tkanek, zaś ośrodkowy układ nerwowy te informacje “centralizuje”, tzn. gromadzi i przetwarza. Powierzchnia półkul jest silnie pofałdowana i podzielona na płaty: czołowy, ciemieniowy, skroniowy i potyliczny. W płacie potylicznym mieszczą się ośrodki wzroku. W płacie skroniowym znajdują się ośrodki słuchu. Mózg człowieka jest to ludzki organ, który pozwala nam poruszać się, myśleć, czuć, widzieć, słyszeć, delektować się smakiem i zapachem. Pełni funkcje kontrolera który sprawdza nasze ciało i bieżąco informuje, analizuje i przechowuje informacje w naszej pamięci. Jego zadaniem jest wytwarzanie sygnałów elektrycznych, które w reakcjach chemicznych zarządzają całym ciałem – nerwy wysyłają sygnały w całym organizmie. U młodego dziecka podczas urodzenia mózg waży mniej niż kilogram. Przeciętny mózg waży około 3kg. Mózg człowieka zbudowany jest z istoty białej.
na nerwy
tabletki na nerwy
leki na nerwy
tabletki na nerwy

Ze względu na pełnione funkcje w półkulach wyróżnia się:
- pola czuciowe (płat ciemieniowy), do których docierają informacje z narządów zmysłów,
- pola ruchowe (płat czołowy) kontrolujące ruchy zależne od woli (rozmiar zależy od stopnia skomplikowania ruchów),
Na podstawie badań sen jest uważany za wrodzoną potrzebę, podobnie jak głód, pragnienie czy aktywność seksualna, i jest niezbędny do przeżycia. Właściwości snu (długość i głębokość) różnią się w zależności od warunków środowiskowych i cech psychofizycznych danej osoby: przyzwyczajeń, pobudliwości, wieku, płci, zawodu itp. Mózg człowieka jest to tylko 2% ciężaru ciała, lecz wykorzystuje około 20% tlenu i dosteje 20% przepływu krwi. Płynu mózgowo-rdzeniowego otacza mózg .Naczynia krwionośne – tętnice, żyły, które zaopatrują mózgu w tlen i pokarm. Około 3 minuty nie otrzymywania tlenu powoduje że komórki mózgowe zaczynają umierać.

Długość trwania snu jest zazwyczaj odwrotnie proporcjonalna do wieku człowieka. W trakcie przejścia od stanu czuwania do fazy nie-REM, a następnie do fazy REM zachodzi postępująca redukcja rytmu serca i obniżenie ciśnienia tętniczego. W fazie REM mogą pojawić się zaburzenia rytmu serca z przedwczesnymi skurczami serca oraz tachykardia. Może dojść do nagłych skoków ciśnienia. Oddech, który w fazie nie-REM jest regularny, w fazie REM staje się nieregularny, z częstymi i płytkimi wdechami. Zdolność termoregulacji jest obniżona, stąd też mniejsza jest w tej fazie potliwość. Często występuje zjawisko wzwodu u mężczyzn i napięcie tkankowe narządów płciowych u kobiet. Faza REM zajmuje ok. 20% całkowitego czasu snu. Mózgowie wypełnia jamę czaszki i jest otoczone trzema oponami mózgowymi (twardą, przylegającą do kości, następnie – pajęczą, w swojej strukturze podobną do pajęczyny i wreszcie – miękką, wprost leżącą na powierzchni mózowia), oddzielającymi je od wewnętrznych ścian kości czaszki. W oponie twardej znajdują się zamknięte przestrzenie zwane zatokami opony twardej, którymi płynie krew pochodząca z wszystkich mózgowych naczyń żylnych. Układ nerwowy posiada komórki, które są delikatne i potrzebują ochrony przed ich zgnieceniem, zakażeniem. Błony przeźroczyste tgz. oponki twarde (łac. Dura mater) pokrywają mózg człowieka i rdzeń kręgowy i nadają im wytrzymałość. Mózg i rdzeń kręgowy otacza wodnisty i przejrzysty płyn mózgowo-rdzeniowy. Czaszka otacza i chroni mózg. Rdzeń kręgowy jest otoczony kręgami. Dodatkowo niektóre mięśnie służą do ustabilizowania kręgosłupa. Mózg jeżeli w organizmie wszystko działa jak należy umie stworzyć barierę krew-mózg. Przepływ krwi do mózgu jest filtrowany tak, że substancje szkodliwe są nie wpuszczane do mózgu.

W trakcie snu nocnego każdy człowiek przechodzi różne stadia, rozpoczynając od faz 1. i 2. do 3. i 4., a następnie z faz końcowych przechodzi znów do początkowych. Fazy REM następują co ok. 90 min. i trwają średnio 20 min. Są krótsze w pierwszych godzinach snu, ale wydłużają się podczas nocy. W trakcie fazy REM sen jest głębszy niż w stadium 4., a wrażliwość na bodźce jest złagodzona. Uznaje się, że faza REM jest bardzo istotna w rozwoju i dojrzewaniu układu nerwowego w pierwszym okresie życia oraz w utrzymaniu równowagi funkcjonalnej u osoby dorosłej. Po ukończeniu pierwszych lat życia zachodzi gwałtowne skrócenie łącznej długości faz REM w ciągu doby z 8 godz. u noworodka do godziny u osoby w podeszłym wieku. Wielu badaczy twierdzi, że istnieje zależność między pamięcią a fazą REM, czyli między ilością snu a zdolnością do nauki: podczas tej fazy utrwalają się świeże wspomnienia. W przypadku, gdy podczas snu nie dochodzi do fazy REM, dana osoba staje się niespokojna i porywcza.

W czasie snu zachodzą ważne zmiany neurofizjologiczne i neurochemiczne, a jednocześnie ważne procesy umysłowe. Można zatem przyjąć, że stan ten jest zarówno koniecznością natury biologicznej, jak i procesem niezbędnym do zachowania równowagi umysłu. Różnorodne rozważania natury biologicznej i psychologicznej pozwalają na wysunięcie kilku hipotez dotyczących funkcji snu i snów.
Wewnątrzmózgowe przestrzenie płynowe mają połączenie z przestrzeniami płynowymi rdzenia kręgowego. Płyn rdzeniowo-mózgowy, o unikatowym składzie biochemicznym i morfologicznym, jest stale produkowany przez specjalne sploty naczyniówkowe w komorach mózgowia, w ilości 650 ml na dobę. Płyn jest swego rodzaju “płaszczem ochronnym mózgowia”: działa nań chłodząco (pracujący mózg bardzo szybko się przegrzewa), chroni przed urazami mechanicznymi oraz reguluje ciśnienie wewnątrzczaszkowe. Płyn rdzeniowo-mózgowy oddzielony jest od krwi specjalną barierą, chroniacą przed mieszaniem się obu płynów ustrojowych i zapewniającą przez to unikatowość jego składu. Z punktu widzenia neurobiologii przypuszcza się, iż sen i marzenie senne pełnią następujące funkcje:

1) metaboliczną, polegającą na usuwaniu endogennych metabolitów wytworzonych przez centralny układ nerwowy w trakcie fazy czuwania;

2) stymulacyjną w tworzeniu połączeń między komórkami nerwowymi mózgu, szczególnie istotną u płodu i u dziecka w pierwszych miesiącach rozwoju; pojawia się w trakcie fazy REM;

3) homeostatyczną, pozwalającą mózgowi na okresowe obniżenie poziomu aktywności, rodzaj odpoczynku.

Jak wiadomo mózg człowieka składa się z około 20 bilionów neuronów, które zawierają i przekazują elektryczne impulsy. Kiedy wszystkie neurony razem rytmicznie są zsynchronizowane ukazuje się elektryczny potencjał we wszystkich połączeniach pomiędzy neuronami. Im więcej neuronów pracuje w doskonałej synchronii tym większy jest potencjał (amplitudy) elektrycznych drgań – mikrowolt, które mierzone są Hertzach (cykl na sek.). Liczba cyklu na sekundę jest rytmem mózgowym zwanym też falą mózgową – prądem czynnościowym. Dwa parametry: amplituda i częstotliwość. Rozwój filogenetyczny mózgowia – zmiany zachodzące w trakcie jego ewolucji – jest wyraźnie zaznaczony zarówno w jego budowie, jak i w funkcjach. Nie stanowi on więc jednorodnej struktury. Dlatego mówimy o mózgowiu (a nie o mózgu), które obejmuje zarówno struktury filogenetycznie stare, jak i młode. Przyglądając się mózgowiu łatwo dostrzec, że na jego “stare” struktury nakładają się młodsze, stanowiąc niejako ich “nadbudowę”. Z psychologicznego punktu widzenia można przypisać snowi i marzeniu sennemu różnorodne funkcje. Przede wszystkim umożliwiają one przemieszczanie się wspomnień (zapamiętanych informacji) z zasobów pamięci krótkoterminowej do zasobów pamięci długoterminowej. Umożliwiają również wyładowanie popędów. Pełnią złożoną funkcję komunikacji, przedstawiania świata wewnętrznego i przetwarzania emocji. Pomaga to w adaptacji do życia po przebudzeniu i w organizowaniu myśli świadomych. Powierzchnię zakrętów i wnętrza bruzd prawej i lewej półkuli pokrywa kora mózgu. Jej powierzchnia wynosi ok. 2200 cm2, a grubość – do 4,5 cm. U człowieka ponad 40% kory przypada na płaty czołowe. Na przekroju podłużnym widać, że kora składa się z dwóch warstw: istoty szarej, utworzonej przez sieć 9 miliardów komórek nerwowych – neuronów (2/3-3/4 wszystkich komórek mózgu), tworzących w korze filogenetycznie młodszej, czyli “nowej”, aż sześć warstw (w korze “starej”, stanowiącej niewielką część mózgu, tych warstw jest o połowę mniej), oraz istoty białej – w skład której wchodzą przede wszystkim włókna nerwowe i tkanka glejowa oraz naczynia krwionośne. W głębi półkul znajdują się otoczone istotą białą osobne skupiska istoty szarej, nie mające bezpośredniej łączności z korą – zwane jądrami podkorowymi albo jądrami podstawnymi. Fale mózgowe – cykle aktywności bioelektrycznej mózgu są rejestrowane za pomocą aparatu zwanego elektroencefalografem (EEG). Posiada on kilkanaście elektrod, które przyłącza się do skóry za pomocą specjalnego kremu i mierzy się częstotliwość i amplitudę – ilość impulsów na sekundę i wielkość zmian napięcia w mózgu. Za pomocą EEG sygnały przechodzą do komputera i są analizowane amplitudy drgań i ich częstotliwości.

Alkohol szkodzi zdrowiu – pamiętaj o tym

Alkohol jest przyczyną wielu problemów i dolegliwości. Lampka wina do obiadu, zimne piwo na upał czy kieliszek wódki na rozgrzewkę zimą – to wszystko szkodzi naszemu zdrowiu przekonują naukowcy. Wśród nich należy wymienić następujące problemy:

1.alkohol powoduje wymioty
2.niszczy korę mózgową
3.zaburza równowagę
4.powoduję choroby serca
5.powoduję choroby płuc
6.częste bóle głowy
7.zaburzenia psychiczne
8.nudności
9.choroby trzustki
10.choroby nerek

Czy można mówić o uzależnieniu od alkoholu? Wtedy, gdy osoba pijąca traci nad piciem kontrolę. Miało być jedno piwo, skończyło się na pięciu. Miała być jedna lampka koniaku, a tu nie wiedzieć kiedy pokazało się dno w butelce. Z każdym łykiem ma się dla siebie więcej pobłażania i mniej się myśli o skutkach. Każdy z nas inaczej ulega wpływowi alkoholu. W organizmie jest on rozkładany i przetwarzany za pomocą odpowiednich enzymów. To one odpowiadają za tzw. mocną głowę lub sprawiają, że nawet niewielką imprezę odchorowujemy kacem. Różnice w poziomie tych enzymów są osobnicze, ale też wskazuje się pewne ogólne tendencje rasowe: Azjaci oraz Indianie południowoamerykańscy w strachu przed konsekwencjami picia stronią od kieliszka, mieszkańcy Europy są do wznoszenia toastów lepiej przygotowani biologicznie. Indywidualną sprawą jest także nasza podatność na uzależnienie od alkoholu. Wiadomo, że skłonność do alkoholizmu jest dziedziczna, choć nie da się wskazać jednego genu, lecz jedynie kompozycję genów odpowiedzialnych za tę chorobę.
Toksyny mają to do siebie, że w małych dawkach mogą być lekarstwem. Podobnie jest z alkoholem. Wciąż przeprowadza się wiele badań, które mają udowodnić prozdrowotne właściwości różnych trunków. Dowiedziono na przykład, że umiarkowane picie alkoholu zmniejsza poziom cholesterolu i redukuje ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową. Jednak prócz samego etanolu, napoje alkoholowe zawierają jeszcze szereg innych substancji o pozytywnych bądź negatywnych właściwościach. Dla osoby mającej problem z alkoholem bardzo typowe jest również inne zachowanie. Kiedy np. wybiera się na imprezę, wcześniej wypija jednego czy więcej drinków. Chodzi o to, by już będąc wśród innych szybciej poczuć ten przyjemny szum. Tacy ludzie też zwykle szybciej od innych wypijają swoje drinki. Podczas kiedy pozostali nadal coś sączą, oni już mają pustą szklankę. Alkoholik ma bardzo rozbudowany system zaprzeczeń. Okłamuje nie tylko otoczenie, ale i samego siebie. Jedną z form takiego samooszukiwania jest składanie sobie samemu obietnic: nie będę pił przez tydzień (albo inny okres). I często udaje się tego zobowiązania dotrzymać, co go tylko utwierdza w przekonaniu, że z nim wszystko w porządku, że całkowicie kontroluje swoje picie. Kiedy ktoś pije przez całe lata, organizm przyzwyczaja się do alkoholu. Wtedy osoba pijąca stwierdza: wzmocniła mi się głowa. Po prostu trzeba więcej wypić, by osiągnąć ten sam rezultat. Dopiero w następnych stadiach choroby dochodzi do tego, że organizm jest wycieńczony i pijącemu wystarczy mała dawka. W tej chwili podstawą leczenia jest psychoterapia, czyli docieranie do powodów, dla których dana osoba sięga po alkohol. Pomoc można uzyskać bezpłatnie, przy ośrodkach pomocy społecznej istnieją komórki zatrudniające specjalistów od uzależnień. Prywatnie jedno spotkanie z terapeutą kosztuje od 50 do nawet 200 złotych. W bardziej zaawansowanych przypadkach potrzebna jest na początku hospitalizacja i odtrucie. Jednak samo odtrucie, oferowane przez wiele prywatnych firm, nie zastąpi terapii, jedynie pomoże przywrócić sprawność wycieńczonemu piciem organizmowi. Alkohol nie zna równouprawnienia, także jeśli chodzi o płeć. Kobiety ogólnie upijają się szybciej, łatwiej uzależniają i trudniej wychodzą z nałogu. Dopuszczalne dawki spożywanego alkoholu są dla nich niższe niż dla mężczyzn. WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) dopuszcza spożycie alkoholu w następujących ilościach: kobiety 11-12 porcji tygodniowo, ale nie więcej niż 3 porcje jednorazowo, mężczyźni 14-15 porcji, nie więcej niż 4 naraz. Ile to jest porcja? 10 gramów spirytusu, czyli kieliszek wina. Pięćdziesiątka wódki to 2 porcje, pół litra piwa 2,5 porcji. Przekraczanie tej normy wiąże się z zagrożeniem zdrowia osób zdrowych. Nie można także dawek tych kumulować, np. pod koniec tygodnia – organizm poradzi sobie z jednym piwem, ale po czterech dojdzie do stanu upojenia, który (z biologicznego punktu widzenia) będzie stanem zatrucia alkoholem etylowym, zaś na następny dzień będziemy odczuwać boleśnie proces przemiany tegoż w toksyczny aldehyd octowy. Warto wiedzieć, że 90 proc. aldehydu octowego powstaje w wątrobie, dlatego ten organ (niezbędny do życia) jest najbardziej narażony na uszkodzenie wieloletnim przekraczaniem dopuszczalnych dawek alkoholu. Regularne picie alkoholu uszkadza poza tym serce, układ pokarmowy, układ nerwowy (także mózg), ma wpływ na rozwój nadciśnienia tętniczego, może przyczyniać się do zaburzeń hormonalnych (zwiększona produkcja estrogenu, także u mężczyzn) i wielu innych schorzeń. Nawet okazjonalne wypicie kilku drinków szkodzi – zaburza rytm serca, wypłukuje z organizmu magnez i witaminę C.
Umiarkowane picie czerwonego wina (lampka dziennie) zmniejsza zlepianie się płytek krwi, dzięki czemu maleje ryzyko tworzenia się niebezpiecznych zakrzepów (odpowiadają m.in. za zawały serca i udary mózgu). Czynnikiem przeciwkrzepliwym jest resveratrol – substancja zawarta w skórce winogron. Powszechnie uważa się, że czerwone wino, to najlepszy wybór spośród wszystkich trunków. Przede wszystkim zawiera ono mnóstwo przeciwutleniaczy (w tym witaminę C), które niszczą wolne rodniki w naszym organizmie. Wolne rodniki odpowiedzialne są za destrukcję struktur biochemicznych, których obecność prowadzi do przyspieszenia starzenia się organizmu, licznych chorób i nowotworów. Niestety, czerwone wino zawiera też silne kwasy, które niszczą szkliwo zębów. Wino powinny polubić kobiety zbliżające się do menopauzy, bowiem picie trzech lampek wina gronowego tygodniowo podnosi nieco poziom estrogenów, czyli żeńskich hormonów płciowych, których jajniki wraz z wiekiem produkują coraz mniej. A wyższy poziom estrogenów to łagodniejsza menopauza. Sprzyja jednak chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Białe wino może nawet o 60 proc. zwiększyć wydzielanie soków żołądkowych (jednym ze składników jest kwas solny), które w nadmiarze mogą uszkadzać śluzówkę wyściełającą żołądek i dwunastnicę. Prowadzi to do jej nadżerek i owrzodzeń.
Polskie piwo zawiera dużo więcej alkoholu, niż piwa innych krajów europejskich, nie umniejsza to jednak prozdrowotnym właściwościom. Zwiększa uczucie głodu nikotynowego. Piwo wypite w ciągu 15 minut przed zapaleniem papierosa powoduje, że nikotyna słabiej się wchłania do krwiobiegu. A to prowokuje do wypalenia większej liczby papierosów, żeby uzupełnić jej niedobory. Podnosi ciśnienie tętnicze. U osób, które wypijają więcej niż dwie puszki piwa dziennie jest o 40 proc. większe ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego. Pocieszające jest to, że w ciągu kilku dni po odstawieniu alkoholu ciśnienie zaczyna się obniżać. Przede wszystkim zawiera ono bardzo dużo witaminy C, dodawanej do piwa pod groźną nazwą E 300. Nie należy jednak mylić prawdziwego piwa ze sztucznymi napojami smakowymi czy koloryzowanymi. One już nie są zdrowe, bo zawierają mnóstwo barwników, aromatów, ulepszaczy, wzmacniaczy smaku… Wymieniać dalej? Najlepszym wyborem jest jasne pełne, bądź inne, produkowane zgodnie z tradycyjną recepturą. Piwo, także bezalkoholowe, pite w niewielkich ilościach (np. szklanka dziennie) może powodować u kobiet w okresie menopauzalnym wzrost poziomu estrogenów we krwi. A wyższy poziom owych hormonów łagodzi przebieg menopauzy. Zaostrza przebieg choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Gdy wypijemy puszkę piwa, żołądek wydziela więcej kwasu solnego i enzymów trawiennych. Gdy jest ich zbyt dużo, nadżerki czy owrzodzenia błony śluzowej wyściełającej żołądek i dwunastnicę mogą się powiększać. Prawdopodobnie stymulatorem wydzielania kwasu solnego jest sfermentowany słód jęczmienny.
Z alkoholem trzeba bardzo uważać przy zażywaniu jakichkolwiek leków. Większość leków przeciwdepresyjnych, nasennych, przeciwlękowych, przeciwpadaczkowych, leki przeciwhistaminowe (dostępne obecnie bez recepty leki przeciwalergiczne) w połączeniu z alkoholem mają silne działanie hamujące pracę układu nerwowego. Stosowany dość często metronidazol, popularne antybiotyki z grupy cefalosporyn popite alkoholem mogą spowodować ciężkie i gwałtowne reakcje, od nudności i zaczerwienienia twarzy, aż do zagrożenia życia włącznie. Aspiryna wraz z alkoholem uszkadza błonę śluzową żołądka, koktajl paracetamolu z etanolem działa toksycznie na wątrobę. Dwa drinki dziennie mogą zupełnie zmienić samopoczucie i wyniki badań kobiety stosującej HTZ. W wielu przypadkach alkohol może nie zadziała z lekiem toksycznie, ale zaburzy jego wchłanianie i znacznie osłabi spodziewany efekt terapeutyczny.

Ludzki mózg i układ nerwowy – co warto wiedzieć na ten temat?

Układ nerwowy odpowiada za sterowanie aktywnością organizmu. Układ nerwowy jest w stanie wykryć określone zmiany zachodzące w otoczeniu i wywołać w związku z tym odpowiednią reakcję organizmu. Mózg jest najpóźniej rozwiniętą częścią układu nerwowego w rozwoju organizmów zwierzęcych.

Jak wiadomo mózgiem nazywamy dwie półkule mózgowe z częścią wzrokową podwzgórza. Pofałdowania powierzchni mózgu tworzy zakręty, porozdzielane bruzdami – największa z nich to bruzda Rolanda. Pozwalają one na podział półkul mózgowych na płaty: czołowy, ciemieniowy , skroniowy i potyliczny. .W mózgu jest 100 miliardów neuronów. Mózg z móżdżkiem i rdzeniem kręgowym tworzą centralny układ nerwowy. Z kolei nerwy kręgowe i czaszkowe , dochodzące do mięśni i receptorów , a kończące się w rdzeniu , to obwodowy układ nerwowy. Wyróżniamy też autonomiczny układ nerwowy , który kontroluje te części organizmu , nad którymi nie panujemy .Półkule mózgowe stanowią ok. 80 % wagi całego mózgowia. Powierzchnię półkul mózgowych tworzy warstwa istoty szarej – kora mózgowa stanowiąca część obwodową a pod nią leży warstwa istoty białej. Istota szara mózgu zbudowana jest z komórek nerwowych, istota biała z włókien nerwowych. Kora mózgowa spełnia nadrzędną rolę w stosunku do całego układu nerwowego. A stopień pofałdowania mózgu jest ważnym czynnikiem w rozwoju inteligencji organizmów. Układ nerwowy człowieka dzieli się na dwie zasadnicze cześci. Są nimi: ośrodkowy (centralny) układ nerwowy i obwodowy układ nerwowy, czyli system nerwów i zakończeń nerwowych wraz z narządami zmysłu. Ten podział jest oczywiście dość sztuczny, ponieważ, tak naprawdę, oba układy są ściśle anatomicznie i fizjologicznie ze sobą powiązane. Jednak podział ról i kompetencji jest jednoznaczny: obwodowy układ nerwowy służy do przenoszenia (przewodzenia) bodźców (informacji) od tkanek i narządów (w tym narządów zmysłów) do “centrum”, lub z powrotem – od “centrum” do narządów i tkanek, zaś ośrodkowy układ nerwowy te informacje “centralizuje”, tzn. gromadzi i przetwarza. Mózgowie wypełnia jamę czaszki i jest otoczone trzema oponami mózgowymi (twardą, przylegającą do kości, następnie – pajęczą, w swojej strukturze podobną do pajęczyny i wreszcie – miękką, wprost leżącą na powierzchni mózowia), oddzielającymi je od wewnętrznych ścian kości czaszki. W oponie twardej znajdują się zamknięte przestrzenie zwane zatokami opony twardej, którymi płynie krew pochodząca z wszystkich mózgowych naczyń żylnych. Pomiędzy oponą pajęczą (pajęczynówką) i oponą miękką znajduje się jama podpajęczynówkowa tworząca zbiorniki wypełnione płynem rdzeniowo-mózgowym. Te zbiorniki stanowią część skomplikowanego systemu “wodnego” mózgowia, w skład którego, oprócz jamy podpajęczynówkowej, wchodzą także wewnętrzne, śródmózgowe komory: dwie obszerne komory boczne, komora trzecia i komora czwarta, oraz przewody je łączące. Do układu nerwowego ośrodkowego zaliczamy mózgowie (mózg, móżdżek i pień mózgu) oraz rdzeń kręgowy. Jest zbudowany z komórek nerwowych, czyli z neurocytów i nuronów oraz gleju, który pełni funkcję rusztowania dla komórek nerwowych. Neuron to komórka nerwowa wraz z wypustkami. Wyróżniamy dwa rodzaje wypustek: pojedynczą dłuższą zwaną neurytem lub aksonem i krótką rozgałęzioną, która zazwyczaj posiada liczne wypustki nazwaną dendrytem. Wyróżniamy komórki jedno, dwu i wielobiegunowe ze względu na ich kształt i liczbę wypustek. Wypustki (włókna nerwowe), są pokryte osłonką mielinową. Ta osłonka mielinowa inaczej zwana osłonką rdzenną w układzie nerwowym pełni rolę izolatora. Układ nerwowy obwodowy: Zbudowany jest z nerwów czaszkowych, z nerwów rdzeniowych, ze zwojów, splotów i z nerwów układu autonomicznego. Nerwy czaszkowe występują w liczbie 12 par: – nerwy węchowe, – nerw wzrokowy, – nerw okoruchowy, – nerw bloczkowy – nerw trójdzielny, – nerw odwodzący, – nerw twarzowy, – nerw przedsionkowo – ślimakowy, – nerw językowo – gardłowy, – nerw błędny, – nerw dodatkowy, – nerw podjęzykowy. Nerwy rdzeniowe znajdują się w istocie szarej rdzenia kręgowego. Ogólny schemat nerwów rdzeniowych i splotów jest następujący: – mózg, – móżdżek, – plot szyjny, – splot ramienny, – nerwy międzyżebrowe, – splot lędźwiowy, – splot krzyżowy, – nerw udowy, – nerw udowo-goleniowy, – nerw piszczelowy, – nerw strzałkowy, – nerw kulszowy, – nerw łokciowy, – nerw pośrodkowy wspólny, – nerw promieniowy, – nerw pachowy. Zewnętrzna część półkul to tzw. istota szara- tworzą ją ciała komórek nerwowych , zaś wewnętrzna to skupisko włókien nerwowych , czyli istota biała.

Jest zbudowany z komórek nerwowych oraz komórek glejowych. Z punktu widzenia histologii, zbiór komórek nerwowych bywa nazywany tkanką nerwową, zaś zbiór komórek glejowych – tkanką glejową. Jednak komórki nerwowe i glejowe nie są od siebie odseparowane, ale wspólnie razem tworzą zwartą masę, stąd też wielu autorów uważa, że rozdzielanie układu nerwowego na dwie tkanki jest niepoprawne, nierzeczywiste i w związku z tym przyjmują istnienie w układzie nerwowym tylko jednej tkanki nerwowej, którą tworzą zarówno komórki nerwowe, jak i glejowe. Komórki nerwowe charakteryzują się zdolnością do wytwarzania, przekazywania innym komórkom i odbierania od innych komórek specyficznych sygnałów a także zdolnością do przekształcania tego sygnału, kiedy jest on przekazywany z komórki do komórki. Sygnał ten ma charakter elektrochemiczny. Pewne rodzaje komórek nerwowych są w stanie wytworzyć ten sygnał na skutek oddziaływań zewnętrznych, takich jak odkształcenia mechaniczne komórki nerwowej, bądź zadziałanie promieniowania elektromagnetycznego w zakresie światła widzialnego. Inne komórki nerwowe są w stanie przekazać taki sygnał komórkom mięśniowym, dla których stanowi on impuls sterujący kurczeniem się i rozkurczaniem mięśni. Tym samym pewien typ komórki nerwowej, bądź grupa takich komórek, jest w stanie zarejestrować oddziałujący bodziec, na tej podstawie wygenerować sygnał, jaki przesłany do określonych komórek mięśniowych wywołuje skurcz i rozkurcz określonych mięśni, a więc wywołuje reakcję ruchową w odpowiedzi na działający bodziec. Aby taka reakcja była możliwa, komórki nerwowe muszą strukturalnie i funkcjonalnie połączyć to miejsce organizmu, na które oddziałuje bodziec, z tym miejscem organizmu, jakie wykonuje reakcję. W związku z tym komórki nerwowe tworzące układ nerwowy nie są rozmieszczone dowolnie, ale tworzą konkretne obwody czy też sieci wzajemnie połączonych komórek przesyłających w swoim obrębie sygnały z miejsca początkowego do miejsca docelowego. Komórki nerwowe współpracują ściśle z komórkami glejowymi, które pełnią role pomocnicze, m.in. biorą udział w odżywianiu komórek nerwowych, syntetyzują pewne substancje chemiczne a następnie przekazują je komórkom nerwowym. Obwodowy układ nerwowy tworzą korzenie rdzeniowe i nerwy obwodowe. Układ ten zabezpiecza odbiór doznań czuciowych oraz przewodzi pobudzenia z ośrodków nerwowych (rdzeń, mózg) do narządów wykonawczych (mięśni, gruczołów dokrewnych). Nerwy obwodowe zbudowane są z włókien nerwowych ruchowych, czuciowych i autonomicznych. Włókna ruchowe i autonomiczne przewodzą pobudzenia do narządów wykonawczych (mięśni, gruczołów wydzielania wewnętrznego). Włókna czuciowe są dendrytami i przewodzą pobudzenia do ośrodków nerwowych. Objawy uszkodzenia korzeni rdzeniowych mogą być diagnozowane przez wykonanie zdjęć kręgosłupa (w projekcji przednio-tylnej, bocznej i ewentualnie skośnej).
Odruch jest to reakcja na bodziec.
-odruchy proste to najprostsze reakcje na bodziec. Kontrolowane są przez ośrodki znajdujące się w rdzeniu kręg. np. odsunięcie ręki od gorącego żelazka.
-odruchy złożone to odruchy proste z reakcja towarzyszącą np. odsunięcie ręki od żelazka z wydaniem okrzyku bólu.
-odruchy bezwarunkowe to odruchy wrodzone, wykonywane automatycznie bez naszej woli. Są kontrolowane przez rdzeń kręgowy i ośrodki podkorowe mózgu. Np. kaszel w zapylonym pomieszczeniu.
-odruchy warunkowe (wyuczone)- Kontrolowane przez ośrodki korowe mózgu. np. powstanie na dźwięk dzwonka budzika. System nerwowy dzieli się na centralny (mózg i rdzeń kręgowy) oraz obwodowy i wegetatywny układ nerwowy. Mózg jest chroniony przez opony mózgowe i pajęczynówkę. Podobne osłony znajdują się wokół rdzenia kręgowego. Każda z części układu nerwowego podlega, pod względem toksykologicznym, innemu narządowi, dlatego jest on jako całość niezmiernie skomplikowany. Zrozumienie zależności między ciałem, a centralnym układem nerwowym prowadzi do uświadomienia sobie, jak ważne jest, by wszystkie narządy w naszym ciele funkcjonowały w sposób optymalny, oraz by nie były obciążone toksynami lub ogniskami zakaźnymi.

Gdy tylko w którymś z narządów pojawia się ognisko, powstaje toksyna lub antygen, względnie immunokompleks. Zgodnie z założeniem starożytnych lekarzy chińskich, wpływ zaburzeń cielesnego CHI na układ nerwowy jest jasno brzmiącą regułą – zawsze prowadzi do powstania zaburzeń zdrowotnych. Problemy te są wielce różnorodne – od psychicznych, poprzez motoryczne, aż do nieprawidłowości w zachowaniu, odporności, epilepsji i wielu innych.Znajomość wspomnianego mechanizmu uprawnia nas do teoretycznego stwierdzenia, że psychika jest zawsze na pierwszym miejscu. To emocje oraz inne stresogenne czynniki są źródłem wszelkich zaburzeń w funkcjonowaniu narządów, doprowadzających do zmian organicznych. Z praktycznego punktu widzenia należy jednak rozpocząć od oczyszczenia organizmu, by następnie przejść do funkcji układu nerwowego. Dlatego spotkamy się z obiema tendencjami, obiema teoriami, i każda z nich, jak widać, ma swoje racje. Spojrzenie na historię ludzkości przekonuje nas, że wszelkie działania, mające na celu poprawienie funkcji układu nerwowego, zaczynały się zawsze od oczyszczania organizmu. Rozwijanie duchowej i umysłowej wartości człowieka było przecież w przeszłości zazwyczaj poprzedzone postami i modlitwami. Jeśli istnieje podejrzenie uszkodzenia aparatu więzadłowego (zerwanie więzadeł), wykonuje się dynamiczne zdjęcia kręgosłupa (maksymalne przygięcie i odgięcie kręgosłupa). Uzupełnieniem tych badań może być ocena czuciowych potencjałów wywołanych z odpowiedniego dermatomu (obszaru skóry unerwionego przez określony korzeń rdzeniowy). Uszkodzenie korzeni rdzeniowych najczęściej jest wywołane przez ucisk wypadającego jądra miażdżystego. Pełna ocena usytuowania wypadającego jądra miażdżystego jest możliwa przy pomocy badania tomokomputerowego (TK) lub rezonasu magnetycznego (MRI). Diagnozowanie uszkodzeń nerwów obwodowych opiera się na badaniu elektromiograficznym (EMG) i/lub badaniu szybkości przewodzenia (elektroneurografia). U pacjentów z miastenią wykonuje się stymulację (bodźcem elektrycznym) nerwów obwodowych dla oceny połączenia nerwowo- mięśniowego. Układ nerwowy ma wśród innych narządów i układów ustroju pozycję centralną i jest ich administratorem. Każda bowiem czynność czy zadanie wykonywane przez określony narząd lub układ narządów, pozostaje pod jego ścisłym nadzorem. Za pośrednictwem zmysłów, z którymi jest bezpośrednio – anatomicznie i fizjologicznie – związany, układ nerwowy zapewnia ustrojowi możliwość komunikowania się ze światem zewnętrznym. Potrafi odbierać z zewnątrz najrozmaitsze bodźce (sygnały, informacje), przewodzić je do własnych ośrodków odczytujących ich treść, selekcjonować i wreszcie – przetwarzać w zrozumiałe dla siebie pojęcia i wyobrażenia oraz wydawać polecenia zwrotne. Układ nerwowy człowieka w ciągu jednej sekundy odbiera z otoczenia aż 109 bitów informacji. Warto przy tym pamietać, że do świadomości dociera jednak minimalna ich część, bo jedynie 102 bita/s. Informacje, zarówno te, które pochodzą z zewnątrz organizmu, jak i te, które płyną z poszczególnych narządów wewnętrznych, po dotarciu do ośrodkowego układu nerwowego oczywiście nie pozostają bez jego reakcji. Ta reakcja może być natychmiastowa lub opóźniona w czasie, w zależności od bieżących potrzeb. Niektóre sygnały są po zakodowaniu deponowane w mózgu w postaci trwałego lub czasowego śladu pamięciowego. Schemat wpływu poszczególnych organów na układ nerwowy zawiera następujące zależności: nerki kontrolują rdzeń kręgowy, wątroba nerwy obwodowe, śledziona nerwy wegetatywne, serce zaś sferę emocjonalną, mózg wszystkie organy razem. Sytuacja jest jednak bardziej skomplikowana, dlatego zaczniemy od analizy samego mózgu, który składa się z wielu części i każda z nich posiada właściwe sobie, doskonale nawzajem uzupełniające się, funkcje. Mózg dzieli się na: rdzeń przedłużony, tyłomózgowie, pons Varoli (most Varóla), móżdżek, śródmózgowie, międzymózgowie (diencephalon) oraz przodomózgowie, którego częścią jest kora mózgowa, przykrywająca jak hełm, wszystkie wymienione struktury. Mózg właściwy dzielimy na płat czołowy, skroniowy, ciemieniowy i potyliczny. Znajomość niniejszego podziału jest konieczna do zrozumienia funkcji tego układu w medycynie detoksykacyjnej – każda część mózgu kontroluje inny narząd i każda z nich pełni inną, określoną funkcję. Podczas mierzenia mózgu aparatem Salvia, należy każdą cześć traktować oddzielnie, również w przypadku określania poziomu obciążenia toksynami. Jest to istotne ze względu na fakt, iż istnieją różne środki detoksykacyjne dla poszczególnych części mózgu i nie ma możliwości przeprowadzania oczyszczania mózgu jako całości.
Zróżnicowanych środków detoksykacyjnych używamy również podczas oczyszczania przysadki mózgowej, podwzgórza i szyszynki. Gruczoły te kontrolują w naszym organizmie wiele procesów – system hormonalny, wzrost, wydzielanie pigmentu, uczucie głodu, seksualność, temperaturę ciała i wiele innych.
Międzymózgowie możemy nazwać mózgiem emocjonalnym. Obciążenie tej części mózgu jest źródłem całego szeregu zaburzeń emocjonalnych – przede wszystkim depresji, które w sferze fizjologicznej wywołują błędy w metabolizmie neuroprzekaźników, głównie serotoniny, która przenosi elementy emotywne między komórkami nerwowymi. Rdzeń przedłużony (medulla oblongata) kontroluje procesy bezwarunkowe, np. oddychanie i połykanie.

Z mózgu człowieka wychodzi dwanaście par nerwów. Są to następujące pary nerwów:

I – nerwy węchowe
II – nerwy wzrokowe
III – nerwy okoruchowe
IV – nerwy bloczkowe
V – nerwy trójdzielne
VI – nerwy odwodzące
VII – nerwy twarzowe
VIII – nerwy przedsionkowo-ślimakowe
IX – nerwy językowo-gardłowe
X – nerwy błędne
XI – nerwy dodatkowe
XII – nerwy podjęzykowe

Niektóre choroby związane z mózgiem. Urojenie Capgrasa: przekonanie, że bliska osoba, członek rodziny (lub nawet sam pacjent) została zamieniona na kogoś obcego.
Joseph Capgras opisał to urojenie w 1923 roku, ale jest spotykane wszędzie (częściej u Maorysów niż innych populacji), przyczyną może być uraz głowy.
Wygląda jako żona, mówi jak żona, ale czuję, że to nie ona … kobieta w lustrze chce mi odebrać męża!
Urojenie może być wybiórcze i dotyczyć tylko jednej osoby lub całej grupy, zwykle występuje u osób cierpiących na inne problemy psychiczne.
Dysocjacja pomiędzy rozpoznaniem kognitywnym a afektywnym może dotyczyć uszkodzenia połączeń układu limbicznego i prawego płata obszaru potyliczno-ciemieniowo-skroniowego, obszaru związanego z rozpoznawaniem twarzy.
Twarze są nadal prawidłowo rozpoznawane, ale nie ma psychologicznych ani fizjologicznych reakcji emocjonalnych, np. normalnie występujących zmiany oporności skóry gdy widzi się kogoś bliskiego (Ramachandran 1996). Urojenie Capgrasa może być skrajną wersją zwykłego poczucia obcości wobec kogoś, kto zawodzi nasze oczekiwania, zachowuje się “obco”. Temat ten pojawia się często w filmach: w ludzi wcielili się obcy … np. “Inwazja porywaczy ciał”. Niekiedy dochodzi do ataku na rzekomego sobowtóra, przynajmniej dwa takie przypadky zakończyły się śmiercią. Rzadziej urojenie to dotyczy zwierząt (nie mój piesek), lub przedmiotów (nie mój misio). Urojenie intermetamorfozy: przekonanie, że ludzie wymieniają sie osobowościami chociaż zachowują swój wygląd. Urojenie sobowtóra: przekonanie, że mamy sobowtóra (lub kilku), który działa niezależnie od nas i żyje swoim życiem, ma inne cechy charakteru, czasami częściowo zabrał pacejntowi osobowość (częsciowa depersonalizacja). Urojenie może się też odnosić do innych osób, miejsc, lub części ciała (paramnezja powielająca). Pacjent może być przekonany, że nie jest w szpitalu tylko w domu i konfabulować usiłując uzasadanić, skąd w nim tyle pomieszczeń, windy i chorzy. Jest to związane z zaburzeniami orientacji w związku z udarem w prawej części płata ciemieniowego. Często łaczy się z innymi problemami psychicznymi, np. pacjent z chorobą Alzheimera mylił żonę najpierw ze swoją zmarła matką, a potem siostrą, twierdząc najpierw, że nigdy nie był żonaty, a potem że żona go porzuciła.
Błędne przekonania utrzymywały się również w czasie rozmowy telefonicznej.